Westen hervat hulp aan Tanzania

Westerse landen hebben hun financiële hulp voor Tanzania, eerder stopgezet wegens grootschalige corruptie, hervat. Tijdens speciaal donoroverleg in Parijs vorige week beloofden zij 1,2 miljard dollar. De donoren bevroren echter hun projecthulp aan het semi-autonome Zanzibar, dat onderdeel uitmaakt van Tanzania, wegens schending van de mensenrechten daar.

Onder het vorige regime van president Ali Hassan Mwinyi had Tanzania het aangezicht gekregen van een uiterst corrupte staat. Eind 1994 trokken Westerse donoren hulp in wegens een groot schandaal in de havens, waar miljoenen dollars aan belastinggelden bleken verduisterd met medewerking van hoge ambtenaren. Benjamin Mkapa van de regeringspartij Chama cha Mapinduzi (CCM) beloofde na zijn verkiezingsoverwinning in oktober de bezem te halen door het corrupte staatsapparaat. Als grote uitzondering in Afrika maakte hij zijn persoonlijke fortuin openbaar voor hij aan zijn werk als president begon. In zijn regeringsploeg nam hij vele nieuwe gezichten op en hij zette invloedrijke politici van de oude (deels corrupte) garde buitenspel.

De frisse wind die Mkapa doet waaien maakt de donoren optimistisch dat er een bladzijde is omgeslagen in de Tanzaniaanse politiek. “De delegaties verwelkomden de vooruitgang die er is bereikt in 1996 op het gebied van structurele hervormingen en bij de inning van belasting”, zei James Adams, vertegenwoordiger van de Wereldbank, na het overleg in Parijs.

Het Internationale Monetaire Fonds en de Wereldbank zullen vermoedelijk binnenkort grote nieuwe leningen verstrekken. Sten Rylander, hoofd van de Zweedse delegatie in Parijs, verklaarde: “Zelden bezocht ik een donorconferentie waar voor het desbetreffende land de zaken er zo goed voorstonden. Het probleem met Zanzibar werkt echter negatief voor Tanzania. We hebben groot vertrouwen in president Mkapa en het nieuwe leidersschap in Tanzania.”

De vele lof in Parijs voor de centrale regering van Tanzania werd overschaduwd door de donorkritiek op de semi-autonome regering van Zanzibar. Dit eiland voor de Oostafrikaanse kust vormde in 1964 een unie met Tanganjika, waardoor de staat Tanzania ontstond. Met een flinterdunne meerderheid won Salmon Amour van de CCM de verkiezingen vorig jaar oktober op Zanzibar. Volgens vele buitenlandse waarnemers bij de verkiezingen werd er echter fraude gepleegd bij het tellen van de stemmen. De vermoedelijke ware winnaar was Seif Sharif Hamad van het Civic United Front (CUF). Enkele donorlanden uitten al onmiddellijk na de verkiezingen kritiek en trokken de uitslag in twijfel.

De politieke spanningen liepen snel op in Zanzibar na de omstreden verkiezingen. De oppositiepartijen weigeren de uitslag en de nieuwe regering te erkennen. De regering van president Salmon Amour startte een onderdrukkingscampagne tegen aanhangers op Zanzibar van de CUF en tegen bewoners van het eiland Pemba, dat massaal op de oppositie had gestemd. Honderden opposanten werden gearresteerd.

De conferentie in Parijs van vorige week heeft nu de donorboycot van Zanzibar geformaliseerd: er worden geen nieuwe projecten begonnen op het eiland. Nederland, dat overigens slechts twee projecten op Zanzibar financiert, heeft zich aangesloten bij deze strafmaatregelen.

    • Koert Lindijer