Opgeschoten toerist zit Renesse dwars

De Zeeuwse badplaats Renesse strijdt tegen het gewelddadige imago dat uitbundige recreanten haar bezorgen. Maar afgelopen weekend was het weer raak: op een festival bestormden voetbalsupporters het podium en de popgroep sloeg op de vlucht. De burgemeester: “Er wordt zo overtrokken over Renesse bericht.”

RENESSE, 24 JULI. “Pro Tisch nur eine Rechnung möglich”, leest de bezoeker van het eetcafé bij de gothische kerk van Renesse. Het centrum van de badplaats op Schouwen-Duiveland is als vanouds in het hoogseizoen vervuld van Duitse klanken. De lunchroom heet 'Konditorei' en in het dorpshuis loopt een expositie ofwel 'Ausstellung' van vogelspinnen. Er is ook weer gevochten, tussen twee groepjes jongeren op een parkeerplaats, en 's morgens om een uur of vijf werd een taxichauffeur uit Bruinisse midden op straat getroffen door een pistoolschot.

“Dat was wel even schrikken”, meldt de kelner van het eetcafé. “We zijn hier veel gewend, maar vuurwapens... Die chauffeur schijnt zwaargewond te zijn.” Burgemeester H. Tees van Westerschouwen, waar Renesse onder valt, noemt het incident “zeer ernstig”, maar ziet geen verband met de uitbundige recreatie in zijn dorp. “Die kogel was het werk van een idioot. Zoiets kan overal in Nederland gebeuren.”

Een doordeweekse dag na een roerig weekeinde, ook in de buurt van Renesse, op het strand van Scharendijke, waar zich een knokpartij tussen opgeschoten jongeren afspeelde. “Het is weer raak in de Schouwse westhoek”, schreef de regionale pers, doelend op het gewelddadige imago van dit stukje Nederlandse kust. Vooral die berichtgeving blijkt burgemeester Tees te ergeren. “Wat me verbaast, is dat elk geval uit Renesse uitvoerig in de krant komt. Als in Groningen een paar dronkelappen zijn aangehouden omdat ze tegen een hek stonden te piesen, dan lees je daar niet over, maar hier in Renesse wel.”

Tees betreurt dat des te meer, omdat er in zijn gemeente, naar hij zegt, duidelijk verbetering is opgetreden vergeleken met de jaren tachtig. “Toen had je hier om de haverklap rellen en veldslagen en moest de politie elk weekend met de wapenstok uitrukken om de jeugd uit elkaar te slaan, maar dat soort razzia-achtige toestanden komt niet meer voor. De problematiek is beheersbaar.”

Dat juist Renesse in de zomer (maar ook met Pinksteren) uitgroeit tot een centrum van vertier, komt door de concentratie van horecabedrijven: cafés, restaurants, snackbars en discotheken, bij elkaar dertig stuks op een bevolking van 1.800 zielen. Eens was Renesse een rustig badplaatsje, maar dat veranderde in de jaren zestig, toen enkele ondernemers nieuwe faciliteiten in de vorm van terrassen en discotheken boden. “Ze speelden in op de behoeften van de toenmalige recreant”, aldus de burgemeester, “waarna het dorp zich ontwikkelde als uitgaansplaats voor jongeren van heinde en ver.”

Later liep de zaak finaal uit de hand, reden waarom gemeentebestuur en politie in 1986 deskundige hulp van buiten aantrokken. De sociaal-psycholoog prof. B.M. Beke uit Nijmegen, specialist op het gebied van recreatie en vandalisme, kreeg opdracht de toestand in Renesse door te lichten en suggesties voor verbetering te doen. Aldus gebeurde en Beke's voorstellen werden bovendien in praktijk gebracht, wat volgens burgemeester Tees tot een soort ommekeer leidde.

Een van de maatregelen is een krachtig lik-op-stuk-beleid. Tees: “Wie na kroegbezoek bij de kerk een sanitaire stop maakt en wordt gepakt, moet onmiddellijk vijftig gulden boete betalen. Is hij ook nog dronken, dan wordt het negentig gulden. Op openlijke geweldpleging staat hetzelfde bedrag. Dat vind je bijna nergens in Nederland, alleen in Valkenburg. Onze ervaring is dat er een sterke preventieve werking van uitgaat.”

Sinds een jaar of vijf is het in Renesse verboden op de openbare weg met alcoholhoudende drank rond te lopen, althans tussen 1 juli en 1 september en op beide Pinksterdagen. Voor de horeca geldt een algemene sluitingstijd (om twee uur 's nachts moet alles dicht zijn), er rijdt een discobus om de jeugd aan en af te voeren, terwijl de hoofdstraat Hoge Zoom is voorzien van extra verlichting om samenscholingen te bestrijden.

“En dat alles heeft geholpen”, meent Tees. “Waar nog bijkomt dat onze badgasten anno 1996 een gemêleerd gezelschap vormen. Vroeger kwam hier alleen de jeugd van vijftien tot vijfentwintig jaar, nu zie je meer volwassenen en gezinnen met kinderen. Daarom verbaast het me ook dat er nog steeds zo overtrokken over Renesse wordt bericht. Neem die rel op de parkeerplaats. In de media wordt het voorgesteld alsof zoiets een wekelijks verschijnsel is, maar dat is absoluut niet waar.”

    • F.G. de Ruiter