China zuivert woordenboek van revolutionaire dogma's

PEKING, 24 JULI. Sinds vandaag kan de Chinese lezer in een officieel woordenboek opzoeken wat de betekenis is van woorden als 'creditcard' en 'Internet'. Voor het eerst sinds de samenstelling van Het woordenboek der moderne Chinese taal in 1956 wordt er een nieuwe editie op de markt gebracht, waarin revolutionaire dogma's uit het verleden zijn verdwenen en nieuwe woorden zijn toegevoegd.

In de nieuwe uitgave van het woordenboek zijn woorden opgenomen die in de tijd dat het in opdracht van de regering van Mao Zedong werd samengesteld, nog niet bestonden. Inmiddels is, mede onder invloed van de economische hervormingen die zeventien jaar geleden werden geïntroduceerd, het merendeel van de 6.000 nieuwe woorden gemeengoed geworden.

Nieuw toegevoegde woorden als 'internet' en 'facsimile' reflecteren de economische veranderingen in China. Ook op sociaal-cultureel gebied is het leven sinds 1956 veranderd, zoals blijkt uit woorden als 'karaoke', 'MTV' en 'CAD' (computer-aided design).

Hoofdredacteur Han Jingti zei tegen het Britse persbureau Reuter dat het mes is gezet in woorden en toelichtingen die direct verbonden zijn aan communistische dogma's. Zo is de marxistische toevoeging bij de uitleg van het woord 'religie' in de nieuwe editie weggelaten. In 1956 werd het omschreven als “een sociaal verschijnsel (...) dat mensen de vechtlust ontneemt. In een klassenmaatschappij wordt het door de uitbuiters gebruikt als een verdovingsmiddel om de massa onder de duim te houden”.

Han vertelt dat de Chinese regering het voornemen heeft voortaan iedere vier jaar een nieuwe editie op de markt te brengen. De eerste editie van het woordenboek ging 180 keer in herdruk in een totale oplage van 25 miljoen exemplaren.

Heruitgave van woordenboeken in China vergt doorgaans veel tijd omdat de 'correcte' uitleg van woorden nog altijd politiek geladen is. Taalkundigen zijn pas bereid een uitleg of vertaling van een woord goed te keuren wanneer dat vele handen is gepasseerd en alle betrokkenen volledig 'uitgediscussieerd' zijn.

Een woord als 'hippies' bijvoorbeeld, dat in het Chinees-Engels woordenboek voor moderne krantentaal wordt omschreven als “jonge mensen die, door toedoen van hun afkeer van de sociale werkelijkheid in sommige westerse landen, decadent en gedegenereerd zijn”, is volgens de gemiddelde intellectueel toe aan revisie.

Vertraging en behoedzaamheid bij de staatsuitgevers zijn er de oorzaak van dat de meeste intellectuelen grijpen naar de eigentijdse woordenboeken van uitgevers uit Taiwan en Hongkong.