Turkse 'Hercules' voert eeuwige strijd tegen Griekse rivaal

ATLANTA, 23 JULI. In wezen is gewichtheffen niets anders dan het optillen van een steen. Je hoeft er niet voor te lopen, alleen bukken en trekken is voldoende. Een simpeler manier van competitie bedrijven bestaat er niet. Bovendien is een scheidsrechter vrijwel overbodig. De winnaar is degene die de steen op kan tillen die voor de anderen niet meer te tillen is. Met recht kan het gewichtheffen daarom de vader aller sporten worden genoemd.

Gisteren was het een grote dag voor het gewichtheffen, want er werd gestreden om de olympische titel in de gewichtsklasse tot 64 kilogram. Favoriet was de legendarische Turk Naim Suleymanoglu, die vooral af te rekenen had met zijn eeuwige rivaal Valerios Leonidis, een Griek die een jaar geleden het wereldrecord stoten heeft verbeterd. Het was dus niet alleen een strijd tussen twee gewichtheffers, maar ook een tussen Turkije en Griekenland. Nog onlangs hebben de twee landen ruzie gemaakt over een onooglijk eilandje in de Egeïsche Zee, maar nu zou het wel eens over een verschil van een paar kilo kunnen gaan.

Inderdaad zat het stampvol. Turken met Turkse vlaggen aan de ene kant, Grieken met Griekse vlaggen aan de andere kant. Beide partijen schreeuwden zo hard mogelijk tegen elkaar, in een kakofonie die haar hoogtepunt kreeg in wat in een sportverslag altijd 'een zinderende finale' heet.

Suleymanoglu wordt ook wel de 'pocket-Hercules' genoemd. Hij is 29 jaar, maar met zijn lengte van 1 meter 53 komt hij net boven de dwerggrens uit. Hij weegt 63,90 kilo. Toch heft hij met gemak gewichten van 170 en 180 kilo boven het eigen hoofd. Bulgaar van geboorte, maar behorend tot een kleine Turkse minderheid, besloot hij naar Turkije te vluchten toen de Bulgaarse regering in 1986 de Turken dwong een Bulgaarse naam aan te nemen. Suleymanoglu moest voortaan Sjalamanov heten, maar daar paste hij voor. In Turkije werd Suleymanoglu als een held binnengehaald. De Turken betaalden de Bulgaren een afkoopsom van twee miljoen gulden, zodat hij als Turk mee kon doen aan de Olympische Spelen van Seoel in 1988. Zijn gouden medaille betekende ook de eerste gouden medaille in de Turkse geschiedenis. Met het regeringsvliegtuig werd hij terug naar Istanbul gevlogen.

Zijn omvang in aanmerking genomen is Suleymanoglu de sterkste man ter wereld. Des te opmerkelijker is het dat hij rookt en drinkt. Nog de dag voor deze grote wedstrijd veroorzaakte hij in het olympisch dorp een rel door 's nachts dronken een bloemperk te bewateren. Het liep uit op een vechtpartij met andere bewoners van het dorp, maar dat, zo verklaarde zijn trainer, had geen enkele invloed op zijn vorm.

Over Leonidis is minder bekend. De laatste jaren heeft hij zich opgeworpen als de enige echte rivaal van Suleymanoglu. Op de laatste WK tilden Suleymanoglu en Leonidis nog hetzelfde gewicht, maar omdat Suleymanoglu toen net een paar ons minder zwaar was (63,5 tegen 63,7 kilo) ging de titel opnieuw naar de Turk. Wat dat betreft zijn in Atlanta de rollen omgedraaid. Leonidis heeft een paar ons afgetraind, terwijl Suleymanoglu een paar ons is aangekomen. Gisteren had het moeten gebeuren, maar weer redde de Griek het niet. Hoewel, een Griek - ook Leonidis is een vluchteling. Hij komt oorspronkelijk uit Rusland.

Pagina 8: Wat God niet kan, lukt de dwerg wel

De strijd tussen Naim Suleymanoglu en zijn eeuwige rivaal Valerios Leonidis begint met het onderdeel trekken, waarbij het gewicht in één beweging van de grond boven het hoofd wordt getild. Tot uitzinnige vreugde van de Turken neemt Suleymanoglu de leiding door 147,5 kilo omhoog te brengen. Leonidis blijft 2,5 kilo achter, maar bij het tweede onderdeel, het stoten, keert de spanning terug. Met 187,5 kilo besluit Leonidis een aanval op het wereldrecord te doen.

Leonidis bukt. Hij trekt het gewicht omhoog en gaat op zijn knieen zitten, het gewicht in zijn handen. De wangen staan bol en zijn ogen draaien weg. Een angstschreeuw komt uit zijn mond en hij stoot het gewicht omhoog met gestrekte armen. Even wankelt hij en dreigt hij onder de halter te bezwijken, maar uiteindelijk komt hij toch tot stilstand. Een claxon geeft het teken dat de stoot is goedgekeurd. Drieduizend mensen, minus een paar honderd Turken, staan op de banken.

Nu moet ook Suleymanoglu 187,5 kilo stoten om de leiding weer over te nemen. Het is ongelooflijk, de stang van de halter buigt door, maar het lukt deze dwerg enkele seconden lang een gewicht boven het hoofd te houden dat driemaal zo zwaar is als hijzelf. Drieduizend mensen, minus een paar honderd Grieken, barsten uit in een collectieve zucht van verlichting. Wat God niet kan - zichzelf optillen - is deze gewichtheffer wel gelukt.

Leonidis heeft nog een laatste kans om Suleymanoglu te verslaan. Hij moet een tweede wereldrecord stoten: 190 kilogram. De zaal is in ademloze afwachting, maar halverwege zijn stoot valt de halter plotseling uit zijn handen. Leonides kijkt er naar als iemand die getroffen is door een plotselinge verlamming.

Op de persconferentie na afloop verklaart Suleymanoglu dat hij nooit getwijfeld heeft aan zijn overwinning. Zelfs als het Leonidis was gelukt die 190 kilo te stoten, zou er niets aan de hand zijn geweest. Op de trainingen had Suleymanoglu al eens een paar seconden 195 kilo boven zijn hoofd gehouden.

    • Max Pam