Diplomatiek 'tankoorlogje' met Duitsland

BONN, 23 JULI. Duitsland wil de verkoop verhinderen van vijftig oude Nederlandse Leopard-I tanks aan Botswana. Dat heeft de Duitse minister van buitenlandse zaken, Klaus Kinkel, gisteren verklaard in Gabarone, de hoofdstad van het anderhalfmiljoen inwoners tellende Zuidafrikaanse land.

Een woordvoerder van Buitenlandse zaken in Den Haag zei vanochtend dat Nederland opheldering heeft gevraagd bij de Duitsers over de uitspraak van minister Kinkel. Nederland voert met Duitsland sinds enkele maanden overleg over de juridische interpretatie van een afspraak om met Duitsland overleg te voeren als de tanks aan een niet NAVO-land worden verkocht.

Economische zaken heeft al een exportvergunning afgegegeven voor de verkoop van vijftig tanks aan Botswana. In november is aan de Tweede Kamer gemeld dat er een contract met Botswana is gesloten. Het bedrag dat met de verkoop gemoeid is houdt Defensie geheim. De tanks bevinden zich nog in een depot in Nederland.

Eind vorige maand had kanselier Helmut Kohl zich rechtstreeks tot premier Wim Kok gewend met het verzoek om de geplande wapenverkoop niet te laten doorgaan en daarmee het Nederlands-Duitse “tankoorlogje” te beëindigen. Naar het in Bonn heet is op dat verzoek nog niet gereageerd. Den Haag zegt dat er goed overleg is met de regering in Bonn, die overigens niet in kennis werd gesteld van de verkoop.

De Leopard I is in Duitsland gebouwd en werd eind jaren zestig aan Nederland geleverd. In het leveringscontract en een aansluitende briefwisseling tussen Den Haag en Bonn in 1968/'69 is volgens de Duitse regering bepaald dat Nederland bij wederverkoop aan derde landen om toestemming moet vragen. Die toestemming zou Bonn niet geven omdat de tankverkoop in strijd is met Duitse wetgeving inzake wapenexport zolang Botswana territoriale geschillen heeft met zijn buurland Namibië.

Bovendien zouden behalve Namibië ook andere buurstaten, zoals Zambia en Zimbabwe, bezwaar hebben gemaakt tegen de “overbewapening” van Botswana. Begin vorige maand bracht de Namibische president, Sam Nujoma, de bezwaren van zijn land tijdens een bezoek aan Bonn persoonlijk over aan kanselier Kohl. Die beloofde een interventie bij premier Kok.

Het Nederlands-Duitse conflict over de kwestie is al bijna een half jaar oud. Toen de Duitse regering in februari aan de weet kwam dat Nederland met Botswana een contract voor de levering van 50 Leopards had gesloten heeft zij direct bezwaar gemaakt en via het ministerie van buitenlandse zaken in Bonn aan de schriftelijke afspraken van 1968/'69 herinnerd. Nederland meent dat Duitsland op dit gebied geen vetorecht heeft.

Mocht Nederland afzien van de deal dan zal Botswana omzien naar een andere tankleverancier. Dat zei de Botswaanse regeringsleider Mompati Merafhe, aldus meldde gisteren het persbureau Reuter.