Tragicomedia

Tragicomedia: Monteverdi (Teldec 4509-91971-2), Purcell (Id. 4509-95068-2), Vanitas (Id. 4509-98410-2).

Om te herinneren aan de dwaasheid van alle menselijke inspanningen en de onvermijdelijkheid van de dood ontstond in de zeventiende eeuw rondom de walmende kaars, het doodshoofd, de zandloper en andere symbolen het genre van het Vanitas-stilleven. Ook in de muziek is het thema Vanitas vanitatum et omnia vanitas - IJdelheid der ijdelheden, alles is ijdelheid - korte tijd populair geweest.

Tragicomedia, het ensemble dat wordt geleid door de continuo-spelers Stephen Stubbs en Erin Headley, nam vorig jaar een cd op met deze thematiek. Hierop is onder andere te horen hoe Giacomo Carissimi de vluchtigheid van muziek met vele rusten benadrukte, als wilde hij daarmee de vluchtigheid van het leven symboliseren. Maar zo rijk aan herkenbare symbolen de Vanitas-thematiek in de schilderkunst is, zo schaars is die symboliek in de muziek. In de toonkunst lijkt het genre vooral te bestaan bij gratie van de tekst die de betrekkelijkheid van het ondermaanse leven tot onderwerp heeft.

De Vanitas-cd is één van de drie welluidende schijfjes waarop deze maanden (opnieuw) de aandacht wordt gevestigd in verband met de optredens van Tragicomedia in ons land. Het Purcell-programma dat Tragicomedia vrijdag in het Concertgebouw te gehore brengt is voor het leeuwendeel te horen op Songs of welcome and farewell. De soms uitgesponnen odes met instrumentale inlassen, koorpassages en delen voor solisten waarmee de hoge adel eerbiedig werd onthaald of uitgeleid, worden door de vocalisten van Tragicomedia kleurrijk en sonoor uitgevoerd, terwijl de continuo-spelers voor een even flexibel als solide fundament zorgen. De stemmen mengen bij Tragicomedia altijd opvallend goed, die van de sopranen Suzie Le Blanc en Barbara Borden in het bijzonder. Maar ook de diepe snoekduiken van de Nederlandse bas Harry van der Kamp maken indruk.

Madrigali concertati, de cd met een keuze uit de madrigalen van Monteverdi, ten slotte spreekt mede tot de verbeelding door de bijdragen van harpist Andrew Lawrence-King, die samen met Stubbs en Headley in bijvoorbeeld Zefiro torna een eenvoudig akkoordenschema laat swingen op een wijze waarvan menig pop-musicus zal dromen. Tragicomedia begrijpt dat een goede groove ook in oude muziek van vitaal belang is.

    • Emile Wennekes