Kritiek van bewoners op monument Bijlmerramp

AMSTERDAM, 17 JULI. In Amsterdam-Zuidoost zijn de afgelopen week de voorbereidingen afgerond voor het definitieve monument voor de Bijlmerramp. Tot nog toen werd de ramp van 1992, toen een vrachtvliegtuig neerstortte op het snijpunt van twee flatgebouwen, herdacht met een eenvoudige rondgang langs 'de boom die alles zag'. Ook in het definitieve monument, ontworpen door de architect H. Herzberger, zal de boom het middelpunt blijven.

Nabestaanden van de 43 dodelijke slachtoffers en inwoners van de Bijlmer hebben het tijdelijke monument vorige week ontruimd. Alleen de planken blijven liggen tot na de vakantie de nieuwbouw begint. De herdenking van de ramp, op 4 oktober, moet bij het nieuwe monument kunnen plaatshebben. Alleen een deel van de beplanting zal pas volgend jaar gereed zijn.

Rond de adeel wordt een mozaïekvloer aangelegd van in totaal 1980 tegels die onder leiding van de dochter van de architect, de kunstenares A. Herzberger, zijn gemaakt door nabestaanden van de slachtoffers en inwoners van de Bijlmer. Bij de mozaïekvloer komt een muur met de namen van de slachtoffers. Verder wordt er een pad van ongeveer driehonderd meter aangelegd, geflankeerd door een lage betonnen muur en bomen. De plek van de getroffen flats wordt gemarkeerd door waterpartijen en een stenen constructie. De kosten van het monument bedragen drieëneenhalf miljoen gulden.

Veel bewoners hebben bedenkingen bij het ontwerp van Herzberger. “Dit monument is erdoor gedramd. We zijn bang dat het saai wordt en we vinden het te duur”, zegt H. van de Belt, voorzitter van de bewonersvereniging van de nabijgelegen flat Kikkenstein. Met name het betonnen muurtje langs het pad roept verzet op. De bewoners denken dat het de gevoelens van onveiligheid van de wandelaars zal vergroten en vrezen dat graffiti de muur spoedig zal ontsieren. Volgens G. Munnik van de Werkgroep Monument doorkruist het monument bovendien de brandweerroute. Ook meent hij dat het bestemmingsplan gewijzigd had moeten worden.

De mozaïekvloer kan wel de goedkeuring van de bewoners wegdragen. “Nabestaanden hebben hele persoonlijke dingen in de tegels verwerkt. Zo heeft een mevrouw een asbak in de tegel gemetseld, zodat haar overleden man de as kan aftippen als hij nog eens langs komt. Volgens mij wordt de mozaïekvloer prachtig”, zegt mevrouw J. Buijs. Zelf heeft ze ook een aantal tegels gemaakt. Mevrouw S. Hartog denkt dat het maken van de tegels voor veel slachtoffers van de ramp therapeutisch heeft gewerkt: “We hebben af en toe erg gelachen. Voor sommigen was dat weer voor het eerst.”