Bernd Schmidbauer; Discrete bemiddelaar

BONN, 22 JULI. Gesneuvelde Israelische soldaten wier lichamen in een vliegtuig van de Luftwaffe onder leiding van een Duitse onderminister van Beiroet via Cyprus naar Jeruzalem worden overgebracht. Uitwisseling van gevangenen onder regie van dezelfde onderminister, de in eigen land vaak gekritiseerde CDU'er Bernd Schmidbauer.

Een exclusieve Duitse bemiddelingsrol tussen de moslim-extremistische beweging Hezbollah, met daarachter Syrië en Iran, enerzijds en Israël anderzijds. Wie zoiets een paar jaar geleden zou hebben voorspeld, zou zijn uitgelachen.

Kanselier Helmut Kohl en de 57-jarige Schmidbauer, die december 1991 in Kohls kanselarij coördinator voor de geheime diensten werd, lijken voorlopig in één klap te hebben afgerekend met de buitenlandse kritiek op de Duitse Midden-Oostenpolitiek én de binnenlandse kritiek op de nog steeds onduidelijke rol van Schmidbauer in de affaire van de plutoniumsmokkel van Moskou naar München, zomer 1994.

Schmidbauer, een in Pforzheim geboren natuurkundige en chemicus, is al jaren discreet in de weer met de regeringen en geheime diensten in Iran en Syrië en groepen als de Hezbollah. Het mag ironisch heten dat Schmidbauer vijf jaar geleden ,staatsminister' kon worden doordat zijn voorganger, Lutz Stavenhagen, had moeten aftreden nadat de douane in de haven van Hamburg als 'landbouwmachines' aangemerkte Oostduitse wapens van Sovjet-makelij had aangetroffen die bestemd waren voor de Mossad, de Israëlische geheime dienst.

Schmidbauers eerste grote succes kwam juni 1992, toen hij de al drie jaar in Libanon gegijzelde Duitse ingenieurs Heinrich Strübig en Thomas Kempner wist vrij te krijgen. In 1994 kreeg Schmidbauer de in Iran wegens spionage ter dood veroordeelde Duitser Helmut Szimkus vrij. In 1995 organiseerde hij in Bonn een nooit officieel bevestigd overleg tussen Iraanse en Israelische diplomaten die in afzonderlijke kamers, en met Schmidbauer als bemiddelaar en boodschapper daartussen, onder meer onderhandelden over de vrijlating van de in 1986 in Libanon neergestorte Israëlische piloot Ron Arad.

Afgelopen voorjaar begon Schmidbauer met lang geheim gebleven pendelmissies naar hoofdsteden in het Midden-Oosten aan de voorbereiding van de operatie die gisteren slaagde. Begin vorige week kreeg de Luftwaffe opdracht om zich klaar te maken voor een ongewone opdracht. Afgelopen weekeinde hoefde Schmidbauer de camera's niet meer te ontlopen, hij kon ze in Jeruzalem zelfs opzoeken.