Atleet Erik de Bruin als zwemcoach succesvol

ATLANTA, 22 JULI. Ronald Gaastra laat zich niet hinderen door de ordedienst als Frederik Deburghgraeve het zwembad verlaat. De Nederlandse trainer en de Belgische zwemmer hebben het doel bereikt dat hen jarenlang heeft gedreven: olympisch goud.

De nieuwe wereldrecordhouder op de 100 meter schoolslag en zijn coach omhelzen elkaar krachtig, bijna zonder woorden. “Hier hebben we ons hele leven voor gewerkt”, zegt 'Fredje' even later. “Zeven jaar om precies te zijn”, laat Gaastra weten. Deburghgraeve: “Dit is het plezantste in m'n leven.”

Waar de Nederlandse zwemmers er in het weekend niet in slaagden om een olympische medaille te behalen, zagen twee Nederlandse coaches hoe twee van hun buitenlandse pupillen goud wonnen. De Belg Frederik Deburghgraeve, getraind door Ronald Gaastra, zegevierde op de 100 meter schoolslag. De Ierse Michelle Smith, gecoacht door en getrouwd met oud-discuswerper Erik de Bruin, zwom met overmacht naar de eerste plaats op de 400 meter wisselslag.

Kort nadat beiden hun medailles omgehangen hadden gekregen, deelden De Bruin en Gaastra hun mooiste momenten aan de rand van het bad waar de zwemmers zich opwarmen en uitzwemmen. Het was ook een beetje hun goud.

De 23-jarige Deburghgraeve uit Roeselare zwom zaterdagochtend in Atlanta tegen alle zwemwetten in een wereldrecord in de series. Het oude record stond met 1.00,95 minuut op naam van de Hongaar Karoly Gutler, de Belg noteerde 1.00,60 minuut. In de finale legde hij de 100 meter af in 1.00,65 minuut. Deburghgraeve, die zich hoofdzakelijk per fax laat coachen, gaat de geschiedenisboeken in als de eerste Belgische zwemmer die een gouden olympische medaille wint.

Gaastra, technisch directeur van de Vlaamse zwemfederatie, is ervan overtuigd dat de Belg in staat is om door de magische grens van één minuut te breken. “Ik denk dat ik sneller kan”, zegt de zwemmer zelf. In de series ging hij naar eigen zeggen, ondanks zijn wereldrecord, niet voluit. In de finale, waarin hij zich leegzwom en bijna werd ingehaald door de Amerikaan Jeremy Linn, gaf hij alles: “Als ge nog wat over hebt, hebt ge de wedstrijd niet goed gezwommen.”

Gaastra is er niet de man naar om zichzelf trots op de borst te slaan. De eer gaat vooral naar de vader van Deburghgraeve. “Dat is toch de man die elke ochtend om half zeven met hem naar het zwembad gaat. Het zijn dikke vrienden.” Gaastra volstaat met het wekelijks faxen van de trainingsschema's, die Deburghgraeve vervolgens op een startblok plakt. Verder is er regelmatig telefonisch contact en komt Gaastra af en toe langs in de Roeselaarse rijtjeswoning waar de 23-jarige Deburghgraeve met zijn ouders woont. Telefonisch contact had hij na de wedstrijd, aan de rand van het opwarmbad, met vader, moeder en vriendin. Ze zaten niet in België, maar op de tribune, onbereikbaar voor de zwemmers. Woensdag zijn ze er weer, als Fred de 200 meter schoolslag zwemt.

Waar Deburghgraeve gekenmerkt wordt door zijn kale hoofd, valt de Ierse zwemster Michelle Smith, die zich sinds een paar maanden mevrouw De Bruin mag noemen, op door haar lange rode haar. In Ierland komt ze slechts een paar keer per jaar. Hardinxveld-Giessendam is tegenwoordig de thuisbasis van de 26-jarige zwemster uit Dublin. Haar man Erik de Bruijn, die als discuswerper deelnam aan de Olympische Spelen in Los Angeles (1984) en Seoel (1988), leerde Smith kennen op de Spelen in Barcelona. Daar coachte hij tienkamper Robert de Wit. In Barcelona was een zeventiende plaats op de 400 meter wisselslag haar beste prestatie. Ierland is een verre van ideale omgeving voor een zwemmer die de top wil bereiken of, zoals Smith, aan de top vertoeft. Toen ze twee jaar geleden naar Nederland verhuisde, was dat niet alleen uit liefde voor De Bruin, maar ook omdat haar vaderland niet één 50-meterbad kent.

Sinds De Bruin Smith traint - nu drie jaar - gaat ze met sprongen vooruit. Op de Europese kampioenschappen van vorig jaar won ze verrassend de 200 meter wisselslag. Op de 400 meter wisselslag werd ze tweede. De radicale ommezwaai in trainingsmethodiek begon zijn vruchten af te werpen. “In het begin moesten sommige mensen lachen omdat Erik de trainingsprincipes uit de atletiek vertaalde naar het zwemmen, maar inmiddels lachen ze niet meer.”

Vandaag komt Smith weer in actie, op de 400 meter vrije slag. Een paar weken voor de Spelen stelde ze in Florida haar persoonlijke record op die afstand veertien seconden scherper, op vier minuten en acht seconden. Opeens is de enige topzwemster uit Ierland een serieuze medaillekandidate op de 400 meter, met toppers als de Amerikaanse wereldrecordhoudster Janet Evans (4.03.85 minuut), de Duitse Dagmar Hase en Claudia Poll uit Costa Rica, die gisteren de 200 meter vrije slag won. Zij zorgde voor een verrassing door favoriete Franziska van Almsick achter zich te laten.

    • Ward op den Brouw