Vogelen

VIC LANGENHOFF: Vogelwijzer voor aankomende vogelaars

176 blz., geïll., Scheffers 1996, ƒ 39,90

Aan een jonge, beginnende vogelaar kun je het beste met Sinterklaas een verrekijker of een vogelgids geven. De winter is de beste periode om met vogelen te beginnen. Er zijn dan niet te veel soorten. En de vogels zijn goed te zien doordat er geen bladeren aan de bomen zitten.

Dat is een simpele waarheid die valt op te doen uit het vogelboek Wegwijzer voor aankomende vogelaars van Vic Langenhoff. Zelf schrijft hij “Wie begint met vogels kijken kan het beste in de winter starten”, maar dat lijkt me een weinig praktisch advies. Schrijf je dat in je agenda op: '22 december, start vogels kijken'?

De Wegwijzer voor aankomende vogelaars is een buitenbeentje onder de immer wassende stroom vogelboeken die de markt overspoelt. Het is geen gids voor de herkenning van soorten, maar meer een boek met tips. Hoe gaat het toe in het wereldje van vogelaars, welke vogels mag je verwachten als je in januari op excursie gaat (het boek bevat een vogelkalender), een lijst met topterreinen in Nederland, maar vooral aanbevelingen hoe je in je eigen omgeving aan vogelen kunt doen. Een lijst met vogelorganisaties ontbreekt evenmin.

Nogal summier is de bladzijde over verrekijkers. Er valt wel meer te vertellen over de eisen die je aan een kijker mag stellen. De bewering dat je met een 8x20 verrekijker op een zonnige dag ook vogels kunt kijken, zou ik willen tegenspreken. Het is niet alleen de geringe lichtsterkte, maar vooral de veel te kleine uittreepupil die zo'n kijkertje voor echt waarnemen ongeschikt maakt. Daarnaast zijn die kleine dingetjes door hun geringe gewicht veel te trillerig.

Langenhoff is geen liefhebber van telescopen. Hij vindt het nut maar beperkt en hij vindt ze te zwaar om er mee rond te sjouwen. Dat is natuurlijk allemaal waar, maar zonder telscopen zou je heel wat vogelsoorten nauwelijks op naam kunnen brengen, vooral wad- en watervogels. Beter zou hij kunnen zeggen dat telescopen niets voor beginners zijn.

Vic Langenhoff was journalist bij het dagblad De Tijd en is ook lang eindredacteur van het maandblad Natuur en Milieu geweest. Hij heeft al heel wat over natuur en milieu geschreven, maar is zijn oude liefde vogels kijken altijd trouw gebleven. Op de flap staat dat de Wegwijzer bedoeld is voor natuurliefhebbers van 10 tot 80 jaar. Maar die 10 jaar lijkt me overdreven - 15 jaar zou ik eerder zeggen. De taal is hier en daar ouderwets, de grafieken te moeilijk en de onderwerpen hier en daar te abstract. Daar staat tegenover dat de illustraties van Jan Weenink meer dan prachtig zijn.

Een gemis vind ik dat Langenhoff de verschillende vogelgidsen die op de markt zijn niet kort bespreekt. Er is nu zo'n oerwoud aan vogelgidsen dat een beginner er zeker in verdwaalt. De dikke Johnson is voor beginners zeker geen aanrader, maar ook niet meer het nostaligische Wat vliegt daar? en Zien is kennen!.