Damrak komt met de schrik vrij

AMSTERDAM, 20 JULI. Achteraf bezien viel het allemaal nog mee. Toen de AEX-index van belangrijkste aandelen dinsdagmiddag in een paar uur tijd meer dan 22 punten had ingeleverd leek er geen houden meer aan, maar de Amsterdamse beurs kwam met de schrik vrij.

Mede dankzij de bezweringsformules die Alan Greenspan, voorzitter van de Amerikaanse centrale banken, gisteren uitsprak voor het Congres herstelde Wall Street. Het Damrak volgde in het kielzog.

De AEX veerde gisteren bijna een procent op en hield de schade in de afgelopen week beperkt tot 13 punten op een slot van 534,05 punten. Ondanks de bezwerende woorden van Greenspan is het gevaar voor Wall Street niet geweken. Deze week waren tegenvallende kwartaalresultaten van Amerikaanse technologiebedrijven als Motorola, Hewlett Packard en Digital Equipment aanleiding voor paniek. Voor Amerikaanse bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie, de farmacie en de dienstensector zijn de vooruitzichten beter. “Met de bedrijfswinsten zit het in de meeste sectoren wel snor”, zegt F. Hoogendijk, hoofd beleggingsstrategie private banking van MeesPierson.

Veel gevaarlijker voor de middellange termijn is echter de onzekerheid over de groei van de Amerikaanse economie. Greenspan sloot donderdag niet uit dat die groei in de tweede helft van dit jaar sterk aantrekt. Dan zal hij alsnog met renteverhogingen aan de rem moeten trekken om het inflatiegevaar de kop in te drukken. “De kou is nog niet uit de lucht”, zegt Hoogendijk. De vrees voor inflatie blijft bestaan en cijfers die duiden op een sterke ontwikkeling van de lonen kunnen de Amerikaanse beleggers opnieuw uit balans brengen.

Voor aandeelhouders die het vertrouwen in Amerikaanse aandelen verloren hebben lijken er elders in de wereld nauwelijks alternatieven voorhanden. De financiële markten van Europa en het Verre Oosten werden in de afgelopen week meegesleurd in de Amerikaanse val. Dat kan opnieuw gebeuren.

De beurzen van Zürich, Madrid, Frankfurt en Amsterdam hebben sinds begin dit jaar procentueel een nog sterkere opmars achter de rug dan de beurs van New York en lijken gezien die forse stijgingen gevoelig voor nieuwe correcties.

“De situatie op de aandelenmarkten in Europa is eigenlijk het spiegelbeeld van die in de VS”, zegt Hoogendijk. Gezien de prille economische groei leeft de vrees voor inflatie in Europa nog nauwelijks. Veeleer bestaat de angst dat de bedrijfswinsten zullen tegenvallen. Atag ondervond met een koersdaling van ruim 7 gulden op 113 gulden deze week al de pijnlijke gevolgen van een gematigde winstverwachting. Volgende week doen Polygram (woensdag) en Philips (donderdag) de aftrap voor een reeks van halfjaarcijfers van grote Nederlandse ondernemingen.

In Europa was de Britse beurs dit jaar een buitenbeentje met een minieme winst van ruim 10 punten (3 promille) op 3710 punten voor het FTSE koersgemiddelde van de honderd belangrijskte aandelen. “Beleggers hebben het Verenigd Koninkrijk links laten liggen uit vrees voor de machtsovername door Labour”, zegt beheerder J. van Oosterhoven van het wereldwijd beleggende fonds Esmeralda van Van Lanschot Bankiers. “Maar dat lijkt allemaal mee te vallen.” Vooral Amerikaanse beleggers zijn bevreesd dat een Labour-regering die geprivatiseerde overheidsbedrijven de duimschroeven zal willen aandraaien.

J. Koelewijn van Iris Research kijkt met belangstelling naar Engeland. “Misschien hebben beleggers de politieke ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk te somber ingeschat”, meent hij. Ook in Groot Brittannië kwamen de Amerikaanse klappen in de afgelopen week echter hard aan.

Voor wie ook in dat land geen vertrouwen heeft zijn de beurzen van Hong Kong, Singapore of Maleisië een alternatief. Voor de lange termijn ligt de keuze voor deze regio volgens Van Oosterhoven voor de hand. “De markt bruist, de economie groeit explosief.”

Tegen hectische ontwikkelingen in Amerika zijn ook de beurzen in Zuid-Oost Azië echter niet bestand. Om de lokale valuta te beschermen volgen centrale banken in deze regio de Amerikaanse rente op de voet. Bovendien haalt de Amerikaanse belegger zijn geld in bange dagen nog steeds terug uit het buitenland, dus ook uit het Verre Oosten.

Een laatste alternatief is Japan. Ook de beurs van Tokio werd deze week beïnvloed door de grillen van Wall Street, maar bleek minder gevoelig dan de Europese beurzen.

De Japanse beurs heeft dit jaar een stijging achter de rug die nauwelijks onderdoet voor die van het Damrak, maar het Nikkei koersgemiddelde staat op een niveau van 21476,29 punten nog mijlenver onder het koersrecord van bijna 39.000 punten dat dateert van beginjaren negentig.

De stagnerende Japanse economie heeft in de jaren negentig een aantal keren een valse start gemaakt, maar in 1996 zijn de voortekenen van economisch herstel onmiskenbaar. De consumentenbestedingen trekken langzaam aan en de aandelenkoersen profiteren van de rente die op een historisch laagtepunt is beland.

“Het lijkt te lukken”, zegt Van Oosterhoven van Esmeralda. Het belangrijkste voorbehoud dat hij maakt bij optimistische bespiegelingen over de Japanse beurs is het beperkte enthousiasme van Japanse beleggers voor aandelen in eigen land. Die is door de debacles van de afgelopen jaren kopschuw geworden voor beleggingen in aandelen.

“Buitenlanders hebben negen maanden lang Japanse aandelen gekocht”, zegt Van Oosterhoven “Zij hebben nog nooit zulke grote belangen in Japanse aandelen gehad. Je moet er terdege rekening mee houden dat vanuit het buitenland niet veel nieuw geld in Japanse aandelen zal stromen.”

    • Michiel van Nieuwstadt