Amerikaanse pers hekelt fel auteur van 'Primary Colors'

WASHINGTON, 20 JULI. De toon van opgewonden lacherigheid die de publiciteit over de politieke sleutelroman Primary Colors maandenlang kenmerkte, heeft opeens plaatsgemaakt voor die van verontwaardiging.

De deze week ontmaskerde auteur Joe Klein, een columnist van Newsweek en commentator voor CBS die zich sinds januari had weten schuil te houden achter de aanduiding Anonymous, wordt door zijn collega's in de Amerikaanse media fel gehekeld omdat hij herhaaldelijk en in alle toonaarden had ontkend de schrijver van het boek te zijn.

Nu het veelbesproken raadsel over de identiteit van de auteur eindelijk is opgelost, buigt men zich in praatprogramma's en krantenartikelen met overgave over de vraag of Kleins leugentjes geen afbreuk hebben gedaan aan zijn integriteit als journalist, ja zelfs aan de geloofwaardigheid van de hele beroepsgroep.

Het kan voor geen enkele politieke commentator prettig zijn om door NBC-presentator Tom Brokaw te worden beschreven als “een rijke en beroemde auteur die ook een leugenaar is”, en zeker niet voor een vooraanstaand politiek columnist als Klein. Aanvankelijk reageerde hij geïrriteerd op collega's die vonden dat hij hen een excuus verschuldigd was. Maar inmiddels heeft hij zijn collega's bij Newsweek een briefje gestuurd, waarin hij zijn “eenzame en kwellende gang” van de afgelopen maanden beschrijft (“maar het zou gezien het succes onzinnig zijn me te veel te beklagen”). Hij zegt het te betreuren dat ook zijn collega's “een prijs hebben moeten betalen” voor zijn anonieme literaire avontuur. Maandag zal hij ook in zijn column enig berouw tonen over zijn stellige ontkenningen van de afgelopen maanden.

Newsweek, en vooral hoofdredacteur Maynard Parker, zijn door de kwestie in een lastig parket gebracht. Omdat Klein al zijn bijverdiensten moest opgeven had hij Parker in een vroeg stadium in vertrouwen genomen. Parker was zó discreet geweest dat hij zijn mond hield, ook toen in zijn eigen blad een artikeltje verscheen over Primary Colors waarin verschillende mogelijke auteurs werden genoemd, maar niet Klein. Parker, die zijn lezers dus niet naar beste weten heeft geïnformeerd, zegt nu dat het hem spijt dat hij toen niet heeft ingegrepen.

Ook voor CBS is de zaak vervelend. De televisiemaatschappij heeft laten weten dat de affaire mogelijk gevolgen kan hebben voor Kleins contract. In een uitzending van CBS heeft Klein dit voorjaar glashard ontkend dat hij het boek had geschreven.

De zaak mag misschien niet direct het landsbelang raken, voor een verhitte principiële discussie binnen het journalistieke gilde is dat geen belemmering. Nog maar weinigen lijken zich te herinneren hoeveel plezier ze aan de hele mystificatie hebben beleefd, en hoeveel kolommen kopij de zaak opleverde.

Klein heeft zich waarschijnlijk wel wat erg laten meeslepen door het succes van zijn anonieme auteurschap. Zo liet hij in februari zijn ontkenning tegenover een journalist van The Washington Post extra geloofwaardig klinken door te schermen met zijn “journalistieke integriteit”. Maar daarvan, zegt hij, heeft hij nu spijt. Het plezier van het boek lijkt alleen voor uitgever Random House nog onverminderd. Ook deze publiciteit houdt het boek in de aandacht.