Vertraging bij beveiliging gevangenissen

DEN HAAG, 19 JULI. De invoering van een nieuw beveiligingssysteem voor gevangenissen heeft aanzienlijke vertraging opgelopen. Het systeem waarbij de gevangenisdeuren automatisch worden vergrendeld bij een uitbraakpoging met gijzeling van personeel, kan nog niet overal tijdig funktioneren.

Vertraging bij het aanbrengen van bouwkundige en technische voorzieningen, verzet bij het gevangenispersoneel en onduidelijkheid in de taakverdeling tussen gevangenisdirectie, politie en openbaar ministerie bij het bestrijden van gewelddadige uitbraakpogingen, zijn daarvan de oorzaken.

Het systeem zou deze zomer bij circa 20 gesloten inrichtingen voor vluchtgevaarlijke gedetineerden moeten zijn ingevoerd. Volgens een woordvoerster van de grootste ambtenarenbond AbvaKabo is echter alleen de extra beveiligde penitentiaire inrichting in Vught helemaal gereed met de voorbereiding en invoering van het zogeheten 'deuren-dicht-beleid'. De voorbereiding op sommige plekken, zoals in Arnhem, ligt vrijwel stil. Het ministerie van justitie wil geen algemene uitspraak doen over de ernst van de vertraging omdat de situatie per inrichting te zeer verschilt, aldus een woordvoerder.

In een brief van 4 juli van het ministerie van justitie aan de ambtenarenbonden over het deuren-dicht-beleid werd reeds melding gemaakt van de vertraging. Het ministerie weet deze aan “onduidelijkheid omtrent de begrenzing van de verantwoordelijkheden van een directeur ten opzichte van OM en politie” en “onduidelijkheid omtrent de noodzakelijke technische en bouwkundige voorzieningen.” Met het eerste wordt onder meer gedoeld op de vraag onder welke omstandigheden de gevangenisdeuren alsnog geopend worden en de politie de verantwoordelijkheid van de gevangenisdirecteur overneemt bij de bestrijding van de gijzelingsactie.

Daarnaast is vertraging opgelopen bij het aanbrengen van de noodzakelijke voorzieningen. Daarbij gaat het niet alleen om bouwkundige zaken, maar ook om bijvoorbeeld het verstrekken van relatief dure semafoons voor het personeel waarmee de wachtpost gewaarschuwd moet worden die de deuren centraal moet vergrendelen.

Volgens de bonden spelen echter ook weerstanden van het personeel tegen het nieuwe systeem een rol bij de vertraging. AbvaKabo-bestuurder D. Duijkers zegt dat bij een recente peiling onder het personeel is gebleken dat zo'n vijfentwintig procent van de leden onder het gevangenispersoneel “ernstig bezorgd is over de opeenstapeling van maatregelen van de laatste jaren die effect hebben op de veiligheidssituatie binnen de inrichtingen.” Daarbij gaat het, behalve om het deuren-dicht-beleid, ook om beperkingen van de persoonlijke vrijheid van gedetineerden, invoering van een straffer werkregime in de gevangenissen, en bezuinigingen op allerlei voorzieningen binnen de inrichting.

Daarnaast registreerde de bond bij vijf tot zeven procent van haar leden gewetensbezwaren tegen het principe van het deuren-dicht-beleid. Duijkers verwacht dat een aantal van hen overplaatsing zal aanvragen naar half open of open penitentiaire inrichtingen waar dit beleid niet wordt uitgevoerd.

    • Kees Versteegh