Verkiezingen in Bosnië lijken gered; Holbrooke dwingt vertrek Karadzic af

BELGRADO, 19 JULI. De Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic, aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden, heeft vandaag al zijn publieke functies neergelegd om de weg vrij te maken voor verkiezingen in Bosnië.

Dit heeft de Amerikaanse gezant Richard Holbrooke vanochtend meegedeeld na in totaal tien uur durende “felle” gesprekken met de Servische president Milosevic en Bosnisch-Servische leiders. Karadzic heeft onder zware Amerikaanse en Servische druk een officiële verklaring ondertekend, waarin hij zegt vandaag terug te treden als president van de Servische Democratische Partij (SDS).

“Dr. Radovan Karadzic verklaart dat hij zich onmiddellijk en voorgoed zal terugtrekken uit alle politieke activiteiten”, zo vermeldt de verklaring, die ook door Milosevic en Joegoslavische en Bosnisch-Servische functionarissen is ondertekend. Holbrooke sprak van een “grote stap voorwaarts” op weg naar vrije verkiezingen in Bosnië en “het einde van de politieke carrière van dr. Karadzic”.

Het aanblijven van Karadzic als partijleider vormde een belangrijk obstakel voor het doorgaan van de verkiezingen op 14 september in Bosnië. Begin deze week stelde de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) het begin van de verkiezingscampagne al uit tot vandaag. Ook dreigde de OVSE de SDS, de grootste partij in het Servische deel van Bosnië, te weren van de verkiezingen als Karadzic zou aanblijven. De Bosnische regering op haar beurt dreigde de verkiezingen te boycotten.

Volgens het vredesakkoord van Dayton, waarvan Holbrooke de chef-onderhandelaar is, mogen verdachten van oorlogsmisdaden geen publieke functies bekleden. Karadzic droeg onlangs zijn functie als president van de 'Servische Republiek' in Bosnië over aan hardliner Biljana Plavsic, een stap waaraan internationaal niet veel betekenis werd gehecht. Maar hij weerstond de Westerse druk om af te treden als partijleider. Door nu zijn algehele terugtreden te bewerkstellingen lijkt Holbrooke, door de Amerikaanse regering van Wall Street teruggehaald voor deze spoedmissie, het doorgaan van de verkiezingen te hebben gered.

Het resultaat werd vanochtend als een “doorbraak” begroet in Westerse hoofdsteden, waaronder Den Haag, en bij de NAVO. Holbrooke zei vanochtend niet helemaal tevreden te zijn omdat hij er niet in is geslaagd met Milosevic overeenstemming te krijgen over de overdracht van Karadzic en generaal Ratko Mladic, eveneens aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden, aan het oorlogstribunaal in Den Haag. “Het voldoet niet aan onze doelstellingen. Oorlogsmisdadigers horen in Den Haag om terecht te staan, maar dit is een lange en erg hobbelige weg”, aldus Holbrooke.

Karadzic wordt opgevolgd door Aleksa Buha, minister van Buitenlandse zaken van de 'Servische Republiek' in Bosnië en een vertrouweling van Karadzic. Deze kreeg zijn ontslagbrief toegefaxt vanuit Belgrado, waar hij deze in het bijzijn van de veiligheidschef van Milosevic tekende. (Reuter, AP)