Van Viersen laat Haydn zingen als nooit tevoren

Concert: Nieuw Sinfonietta Amsterdam olv Lev Markiz, mmv Quirine Viersen, cello. Programma: Haydn: Symfonie nr. 49 'La Passione', Celloconcert in D. Brahms: Sextet in Bes, op. 18. Gehoord: 18/7 Concertgebouw Amsterdam.

Met de opkomst van het kamerorkest is er een ware rage ontstaan op het gebied van bewerkingen. Onder invloed van musici als de violist Vladimir Spivakov en de altviolist Yuri Bashmet, veroverden bewerkingen van hoogtepunten uit het kamermuziekrepertoire als Beethovens Grosse Fuge, Schuberts Der Tod und das Mädchen, Tsjaikovski's Souvenir de Florence en Bruckners Strijkkwintet in F zich een geaccepteerde plaats op de van origine magere repertoirelijst van het kamerorkest.

Ook het Nieuw Sinfonietta Amsterdam deed de afgelopen jaren mee aan deze trend, waaraan het kamerorkest een deel van haar bestaansrecht ontleent.

Gisteravond profileerde dit ensemble zich in het nieuwste waagstuk: de door chefdirigent Lev Markiz met onmiskenbaar vakmanschap en raffinement vervaardigde orkestbewerking van het Strijksextet in Bes, op. 18 van Brahms. Doet zoiets op papier het ergste vrezen, in de zaal dwong de uitvoering ervan in alle opzichten respect af. Door de ingenieuze wijze waarop het arrangement van Markiz de leidende stemmen nu eens aan een complete sectie, dan weer aan een gehalveerde sectie of enkel aan de concertmeester toebedeelt, raakte de klankverhouding tussen de violen, altviolen en de met contrabassen versterkte celli nergens uit balans. En ook al klinkt een door één enkele stem vertolkte solo per definitie expressiever dan diezelfde solo door vier of acht instrumenten, toch behield het stuk grotendeels zijn zeggingskracht door het samenspel, de genuanceerde dynamiek, de rijkdom aan klankkleuren, en de organische spanningsopbouw waartoe de dirigent Markiz zijn optimaal getrainde musici wist te verleiden.

Dat een jong en veelbelovend talent zich in korte tijd kan ontwikkelen tot een belangwekkend musicus, bewees celliste Quirine Viersen met haar magnifieke vertolking van Haydns Celloconcert in D. Met een prachtige warme, volle en open klank en een 'onopzettelijke' maar onwaarschijnlijk soepele virtuositeit, liet ze Haydns melodieën zingen als nooit te voren. De ontroerende overtuigingskracht van Viersen is het spontane resultaat van de oprechte eenvoud en de volledige overgave, waarmee deze uitzonderlijke celliste getuigenis af wil leggen van de schoonheid die ze intuitief in de partituur heeft ontdekt. Zonder te vervallen in instrumentale glamour of intellectuele maniërismen, weet de intelligente en spirituele Viersen ook mentaal de kern van de muziek te raken.

Zowel in de allerte begeleiding van Viersen, als tijdens de energieke en contrastrijke uitvoering van Haydns Symfonie nr. 49 in f, 'La Passione' wisten Markiz en het Nieuw Sinfonietta Amsterdam 'de geest op te wekken, de oren te strelen en het hart te beroeren', precies zoals Haydn en zijn tijdgenoten dat van de muziek verwachtten.

    • Wenneke Savenije