Noodlijdend TWA vliegt met verouderde vloot

ROTTERDAM, 19 JULI. De ramp met de kwart eeuw oude Boeing 747 bij New York heeft de jarenlange speculaties over de overlevingskansen van de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Trans World Airlines (TWA) nieuw voedsel gegeven. TWA, dat 66 jaar geleden ontstond uit de fusie van drie kleinere maatschappijen, is één van the 'grand old ladies' van de Amerikaanse burgerluchtvaart.

Toen Pan American enkele geleden jammerlijk bankroet ging, leek TWA eenzelfde weg te gaan. “Als TWA de afgelopen zes jaar een dollar had ontvangen voor elke keer dat z'n dood werd voorspeld, zou het bedrijf nu een heel eind op streek zijn met de afbetaling van zijn schuld van 1 miljard dollar”, schamperde een analist op Wall Street.

Herhaaldelijk balanceerde TWA langs de rand van de afgrond en medio vorig jaar nog moest de maatschappij voor de tweede keer in vier jaar tijdelijk bescherming van zijn schuldeisers zoeken volgens het befaamde 'chapter 12' van de Amerikaanse bankroetwetgeving. De overlevingskansen van TWA, dat kampt met de oudste luchtvloot van de VS (gemiddeld 20 jaar) en met een tamelijk uitgekleed route-netwerk, leken toen nog minimaal.

Maar in het kielzog van de sterke opleving in de luchtvaart na 1994 kon TWA er - in ieder geval tot het tragische ongeval bij Long Island - vanuit gaan dat het dit jaar weer uit de rode cijfer zou raken. Vorig jaar al werd voor het eerst sinds 1989 een positief bedrijfsinkomen genoteerd van 25,1 miljoen dollar. In 1994 was dat nog minus 279,5 miljoen. Over 1995 boekte TWA nog wel een netto verlies van 227,5 miljoen dollar, maar voor 1996 waren de vooruitzichten op de eerste netto-winst goed.

Het optimisme bij de geldschieters nam eveneens weer toe want eerder dit jaar kreeg de maatschappij middelen en bankgaranties om voor naar schatting 1,5 miljard dollar te investeren in de aankoop van nieuwe vliegtuigen. De komende drie jaar verwacht TWA zijn vloot uit te breiden met 10 nieuwe Boeing-757's en met nog eens tien grotere Airbus A330 toestellen.

De vloot van TWA, waar nu 23.000 mensen werken, zal dan uit ruim 200 toestellen bestaan, merendeels sterk verouderd. Het bedrijf vliegt vanuit zijn voornaamste steunpunten of 'hubs' op meer dan 100 Amerikaanse bestemmingen en onderhoudt daarnaast diensten op West-Europa en het Midden-Oosten.

Maar de meest winstgevende routes, zoals die tussen het New Yorkse Kennedy Airport en het Londense Heathrow, moesten door de financiële perikelen in de vroege jaren negentig worden verkocht.

De vraag is nu hoe hard het ongeval van deze week met TWA's 747-100 zal aankomen. Volgens deskundigen speelt de hoge leeftijd van het toestel geen rol. Maar in een flamboyante bedrijfstak als de luchtvaart speelt de psychologie een grote rol en het is het publiek natuurlijk niet ontgaan dat bij de laatste vliegtuigongelukken steevast toestellen waren betrokken die ten minste een kwart eeuw oud waren: de DC-8 van Valuejet die vorig maand in Florida verongelukte, en deze week de C-130 van de Belgische luchtmacht en de Boeing 747 van TWA. Ook dringt zich een parallellie op: begin jaren negentig ontplofte er een identiek toestel van PanAm boven Schotland en een jaar later was die 'grand old lady' van het toneel verdwenen...