Groothandel OPG boos over prijsingreep MSD

UTRECHT, 19 JULI. “Het is vrij eenvoudig,” zegt mr. drs. J.M.J. Blom, lid van het management-team van de grootste medicijngroothandel in Nederland, de OPG. “Voor die centen gaat het gewoon niet.”

Blom doelt op de verlaging van het tarief dat het Amerikaanse farmaceutische bedrijf MSD voor de groothandel heeft doorgevoerd. Vanaf 1 juli betaalt de in Haarlem gevestigde dochter van de multinational - via een prijsverhoging voor de groothandel - niet meer marge dan acht procent op de prijs die bij de apotheker in rekening wordt gebracht. Dat was dertien procent, een reductie dus van veertig procent. In antwoord op die eenzijdige maatregel van MSD heeft de apothekerscoöperatie OPG via dochteronderneming OPG Groothandel inmiddels aan de afnemers/apothekers laten weten dat het assortiment MSD-produkten wordt beperkt en dat de levering van die middelen in elk geval niet meer zo vlekkeloos zal verlopen als tot dusver gebruikelijk was. “De voorraden worden geminimaliseerd, wij rijden minder vaak naar de apotheker. Kortom het zou kunnen dat de patiënt een dagje langer op zijn spullen van MSD zal moeten wachten. Vooral bij die preparaten die niet al te hard lopen, zal waarschijnlijk wat pijn ontstaan. Daarnaast proberen we deze geneesmiddelen via het parallelcircuit uit een ander land te halen. Dat is wat omslachtiger, maar daar halen we in elk geval wel een groothandelsmarge van twaalf procent binnen.”

De marge die de Nederlandse groothandel op medicijnen legt is de afgelopen jaren gedaald van zeventien naar dertien procent. Ook van de Wet Geneesmiddelenprijzen, die op 1 juni van kracht werd hebben de groothandels 'een tik' gehad. De wet stelt aan de prijs van medicijnen die in Nederland op de markt worden gebracht een maximum, dat gelijk is aan het gemiddelde van de prijzen zoals die in Duitsland, Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk gelden. De prijzen zijn daardoor met zo'n twintig procent gezakt en in die val zijn dus ook de tarieven van de groothandel meegenomen.

“De afgelopen maanden hebben alle bedrijven uit de geneesmiddelenindustrie en -handel geprobeerd tot een convenant te komen als alternatief voor die prijzenwet. Wij waren bij dat convenant betrokken en afgesproken is dat we in de pijn delen doordat wij nominaal inleveren als gevolg van de lagere prijzen. Dat we nog meer zouden moeten inleveren is nooit ter sprake geweest. Dat is ook wel logisch, want in de hele wereld om ons heen is een marge van twaalf procent normaal. Al met al behalen we een winst van 3,1 procent op netto-omzet,” zegt Blom. Daarbij zij aangetekend dat het hier om het resultaat gaat van de OPG Groep, waarin naast de groothandelsactiviteit ook de produktie van generieke, octrooiloze medicijnen bij Pharmachemie en Polyfarma, dat voor de parallelimport zorgt, zijn begrepen. De winst op de groothandelsactiviteiten bedraagt een kleine twee procent op de omzet, na belasting. Blom: “Zo luxueus is dat dus niet. Vandaar ook dat bij dat convenant was overeengekomen de zaak zo te laten.”

MSD, na het Britse Glaxo Wellcome en het Zweedse Astra de derde grootste aanbieder van merkgeneesmiddelen (specialité's) op de Nederlandse markt met een aanbod van vijftig middelen bij een omzet van 200 miljoen gulden, vindt een marge van dertien procent echter wel te royaal. De groothandel gaat prat op razendsnelle levering - in geval van nood binnen twee uur - aan de apothekers, eventueel 24 uur per dag, maar MSD vraagt zich af wie eigenlijk op zo'n koninklijke service zit te wachten.

Daarnaast zijn in het tarief allerlei 'diensten' begrepen, zoals informatie-voorziening en hulp bij marktintrodukties, waar MSD geen behoefte aan zegt te hebben. En als dat toch het geval is, wil het bedrijf daar apart voor betalen.

“Dat kan MSD wel vinden, maar het is nu eenmaal onze bedrijfsvoering. Wij kopen als zelfstandige partij voor eigen risico in, wij bepalen hoe vaak en waar vandaan wordt gedistribueerd. Als MSD meent dat een pakketdienst toereikend is moet het bij Van Gend & Loos zijn. Een andere distributie-vorm dan die welke we gewoon zijn hebben we niet in de aanbieding,” zegt Blom.

Duidelijk is dat MSD af wil van procentuele marges en gewoon een distributie-tarief wil betalen per verpakking. De gemiddelde prijs van MSD-artikelen ligt op ongeveer veertig gulden, waarop de groothandel dus - bij een marge van dertien procent - 6,50 gulden in rekening brengt.

MSD heeft dat nu teruggebracht tot vier gulden en noemt dat 'nog riant'. Objectief bezien is dat ook zo als bijvoorbeeld een vergelijking wordt gemaakt met het tarief dat OPG haar eigen dochter Pharmachemie rekent. Deze producent van merkloze medicijnen en toevallige buurman van MSD in Haarlem, verkoopt volgens de meest betrouwbare cijfers van onderzoeksbureau IMS ruim 11 miljoen verpakkingen bij een omzet van 108 miljoen. De prijs per verpakking is dus nog geen tien gulden en het groothandelstarief bedraagt derhalve 1,30 gulden. Een dergelijke rekensom leert dat OPG bij haar andere dochter Polyfarma, die de parallelimport voor het bedrijf verzorgt een gemiddeld tarief van 3,20 in rekening brengt. MSD meent kortom dat het bedrijf aldus de distributie van generieke en parallel geimporteerde concurrentie zit te subsidieren. Dat is ongeveer het laatste op de verlanglijst van een producent van merkgeneesmiddelen.

Een belangrijk punt in de discussie - hoewel steeds op de achtergrond - blijft echter dat van de bonussen en kortingen die apothekers van de groothandel krijgen. Volgens oude schattingen van het ministerie bedroegen die 300 miljoen per jaar op een totaal van 1.500 apotheekhoudenden.

Pagina 15: Apotheker wil toch bonus

De Prijzenwet had er voor moeten zorgen dat de winstmarges voor fabrikant en groothandel zodanig zouden worden teruggebracht, dat er geen ruimte meer voor bonussen en kortingen zou blijven bestaan. De realiteit laat echter zien dat die ruimte er nog altijd wel is. Apothekers krijgen op reguliere wijze al korting. Zo krijgen ze twee procent voor efficient inkopen en twee procent voor snelle betaling. Daarnaast mogen ze een derde van het prijsverschil in hun zak steken als ze een generiek of parallel geimporteerd medicijn in plaats van een merkgeneesmiddel aan de patient verkopen. Blom: “De markt wijst echter uit, dat deze bescheiden 'incentives' niet voldoende zijn voor een apotheker om bepaalde middelen te gaan verkopen. Een producent van merkloze geneesmiddelen, waarvoor een aantal alternatieven bestaat, moet dus wel korting geven om de apotheker voor zich te winnen. De - pak em beet - acht fabrikanten die ruim in hun geoctrooieerde produkten zitten kunnen zeggen dat bonussen en kortingen moeten verdwijnen, maar voor de overigen zijn bonussen en kortingen een absolute 'must'. De markt dwingt ze gewoon. Dat geldt niet alleen voor groothandels, producenten van generica en parallelimporteurs, maar ook voor de mindere innovatieve bedrijven, die nog maar weinig geoctrooieerde produkten op de markt hebben.”

Bloms collega Suykerbuyk wijst er op, dat de huidige regelgeving de vrijheid van handelen al scherp afgrendelt. “Wat er precies gebeurt in de markt is moeilijk te zien. Het Centraal Orgaan Tarieven Gezondheidszorg publiceert alleen de laagste prijzen. Daarnaast is het Geneesmiddelenvergoedingssysteem van kracht, dat vergelijkbare medicijnen in een cluster brengt waarvoor weer een maximumprijs naar voren komt. En daar is dan nu een onding bijgekomen als de prijzenwet, die weer een maximumprijs bepaalt op grond van een Europees gemiddelde. Dit is dus helemaal geen transparante, laat staan een vrije markt. Je voelt je een bokser met handboeien om.”

Wat het conflict met MSD betreft verwacht Blom dat de partijen op enig moment wel weer aan tafel gaan zitten. Wat er gebeurt als MSD doorzet is niet te voorzien. Vast staat wel dat giganten als Glaxo Wellcome, Astra, Janssen-Cilag, de nieuwe combinatie Ciba/Sandoz en Novo Nordisk die MSD al eens voorging bij het eenzijdig verlagen van de groothandelstarieven - zullen volgen met tariefverlagingen. “Dat betekent dan dat de anderen voor hun zullen moeten betalen,” zegt Blom. “Ik kan me niet voorstellen dat zoiets zal gebeuren.”

De vraag of dan het hele begrip groothandel zal gaan wankelen is volgens Blom niet aan de orde. “Het is duidelijk dat de markt een groothandel wil met de diensten, zoals OPG die levert. En als dat goedkoper kon, zou er al lang iemand zijn die het goedkoper deed.”