Atlanta en Georgia branden geen vingers aan Olympische Spelen

NEW YORK, 19 JULI. Acht jaar geleden begon Billy Payne de race naar Atlanta, volgende week is de finish. Onderweg heeft hij een bedrijf opgebouwd dat bijna 2 miljard dollar omzet maar hij werd ook getroffen door een hartinfarct.

De Spelen van Atlanta zijn een geheel particuliere onderneming en Payne was vanaf het prille begin initiatiefnemer en motor. Hij had weinig managementservaring, had nog nooit Olympische Spelen van dichtbij gezien en is vaak nagewezen en uitgelachen. Vooraf en tussentijds heeft Payne ook voortdurend moeten beloven dat het evenement de bewoners van Atlanta of van de staat Georgia geen dollarcent zou kosten. Het grote schrikbeeld was Montreal 1976 toen de spelen eindigden met een tekort van 1 miljard dollar. Daarom zei Atlanta dat het geen cent zou bijleggen en dat het ook niet als garantie wilde dienen.

De ACOG (Atlanta Committee for the Olympic Games) stond er dus alleen voor. De organisatie, geheel aangewezen op banken, sponsors en andere financiers, had zelfs het idee dat haar een poot werd uitgedraaid door de stad. Rekeningen van de stad voor extra politie, sanitaire voorzieningen en transportverbeteringen waren vaak exorbitant hoog en de ACOG moest terugvechten om ze tot normale proporties terug te brengen.

“De ACOG zal straks waarschijnlijk wel quitte draaien”, zegt Jeffrey Rosensweig, econoom aan Emory University. “Er hoeft niet, zoals bijvoorbeeld in Barcelona, geld bij.” Rosensweig, die samen met de voormalige presidentskandidaat Michael Dukakis Barcelona heeft bezocht als voorbereiding op Atlanta, vindt dat Georgia en Atlanta zich desondanks iets minder 'spastisch' hadden moeten opstellen.

“Barcelona, maar ook de provincie Catalonië zijn veel actiever geweest in het promoten van de regio. Dat hadden we hier ook kunnen doen maar er is weinig regionale planning geweest. Het is toch meestentijds het werk van ACOG geweest dat zijn handen vol had aan de spelen.” Rosensweig begrijpt niet goed waarom stad en staat niet meer hebben meegedaan. Er zijn in de regio naar schatting 200.000 banen gecreëerd door de Spelen. Stel dat er na de Spelen een tekort is van 20 miljoen dollar, dan is Atlanta nog heel goed af.

Rosensweig: “De Spelen hebben ook werkgelegenheid geschapen in de rest van Georgia, in Tennessee, tot in Alabama toe.” De aandacht die Atlanta krijgt is volgens hem een visitekaartje dat de toeristenindustrie nog jarenlang ten goede zal komen en bovendien buitenlandse beleggers aan zal trekken. Volgens sommigen komt de totale omzet die Atlanta 1996 zal genereren in de buurt van de 5 miljard dollar.

Payne stond echter zes jaar geleden, na de uitverkiezing van Atlanta voor de taak geld bij elkaar te sprokkelen. Atlanta beschikt over een sterk bedrijfsleven met hoofdvestigingen van multinationals als Coca-Cola, Delta Airlines, Turner Broadcasting, United Parcel Service (UPS), Bell South en Georgia Pacific. Enkele waren onmiddellijk bereid als hoofdsponsor toe te treden.

Coca-Cola, Eastman Kodak, Visa, Bausch & Lomb, Xerox, Sports Illustrated, Panasonic, IBM, John Hancock, UPS zijn world wide sponsors.

Dat zijn de grote sponsors die ongeveer 40 miljoen dollar in geld en diensten leveren. In de 'tweede divisie' zitten de Centennial Olympic Games Partners, NationsBank, Champion, The Home Depot, IBM, Budweiser, McDonald's, Swatch, AT&T, Delta, Motorola en als officiële sponsors treden nog twintig bedrijven op, zoals Sensormatic, York, Randstad, BellSouth, Georgia Power, Blue Cross Blue Shield, Scientific Atlanta, Borg-Warner, Jeopardy!, General Motors, BMW, Holiday Inn, Avon, Nissan, Worldtravel Partners, Texaco, AGA, International Paper, The Dial Corp, Textron, General Mills, BC, Merrill Lynch, WXIA-TV, goed voor 20 miljoen dollar elk. Naar schatting heeft ACOG zich verzekerd van 540 miljoen dollar aan sponsorgelden. Ook kreeg het bij NationsBank een krediet van 300 miljoen dollar.

Dat geld had ACOG hard nodig want er moest gebouwd worden. Bezuiden downtown verrees een nieuw olympisch stadion, in het centrum moest op de campus van Georgiatech een zwembad en een olympisch dorp worden aangelegd en midden in de Olympische ring, waar het gros van de indoorsporten worden afgewerkt, moest een Centennialplein komen. Het zou onder meer gefinancierd worden uit de opbrengst van gegraveerde stenen die voor 35 dollar per stuk te koop waren, maar de belangstelling was matig. In een vroeg stadium verkocht ACOG al alle uitzendrechten voor 456 miljoen dollar aan NBC om geld binnen te krijgen. Het IOC was hierover zeer verbolgen omdat het vond dat NBC er veel te goed af kwam.

Van de 80.000 personeelsleden is ongeveer de helft in dienst, de rest vrijwilliger. De berichten over hoe geolied alles loopt zijn tegenstrijdig. Natuurlijk is alles op tijd in gereedheid voor de opening hoewel er eind vorige maand nog 24 uur per dag koortsachtig werd gebouwd in het centrum van Atlanta. Ook zijn waarnemers sceptisch over de transportvoorzieningen. Naar verwachting zullen 2 miljoen bezoekers het centrum van Atlanta binnen willen en daar is de stad normaal gesproken niet op berekend. Niemand kan nog zeggen of alle toeschouwers op tijd hun zitplaatsen zullen bereiken, net zoals nu niemand nog kan voorspellen of ACOG tien miljoen dollar winst of tien miljoen verlies zal maken.

Billy Payne komt niet meer om half vier maar om vijf uur 's ochtends op zijn kantoor.

Hij had voorheen de gewoonte om IOC-voorzitter Antonio Samaranch in Geneve elke dag een ochtendbelletje te geven. Samaranch was verbaasd dat hij elke dag om half tien Atlanta al aan de lijn had. “Billy, dit is geen sprint”, zei hij tegen Payne. “Dit is een marathon.”