Sancties Libië en Iran; Escalatie conflict VS en EU dreigt

ROTTERDAM, 18 JULI. Washington stevent af op een nieuwe confrontatie met zijn Europese handelspartners nu de Senaat gisteren heeft ingestemd met maatregelen tegen niet-Amerikaanse bedrijven die zaken doen met Libië en Iran.

Een dag tevoren wist president Clinton nog een openlijk handelsconflict met de Europeanen te voorkomen door de uitvoering van soortgelijke anti-Cubaanse wetgeving een half jaar vooruit te schuiven. Met zijn besluit van gisteren tegen Libië en Iran verscherpte de Senaat in feite maatregelen waartoe het Huis van Afgevaardigden vorige maand al besloot. De Amerikaanse volksvertegenwoordigers willen strafmaatregelen tegen buitenlandse bedrijven die in deze landen blijven investeren.

Het Senaatsbesluit werd genomen terwijl in Brussel de ambassadeurs van de Europese Unie bijeenkwamen om verder te praten over mogelijke represaille-maatregelen tegen de VS die buitenlanders willen straffen die op Cuba zaken doen met ooit door Castro onteigende bezittingen. Hoewel president Clinton de uitvoering van deze Helms-Burton Act met een half jaar heeft vertraagd, blijven de ambassadeurs ageren tegen die wet, alhoewel er gisteren in Brussel geen overeensteming bestond over de vraag wanneer de Europese represailles zouden moeten ingaan.

Met het gisteren genomen besluit mikt de Amerikaanse Senaat z'n pijlen op buitenlandse - meest Europese - ondernemingen die nu jaarlijks naar schatting 70 miljoen gulden investeren in de olie- en gasindustrie in Iran en Libië. Hetzelfde geldt voor bedrijven die Libië helpen bij het ontwikkelen van biologische, chemische en nucleaire gevechtscapaciteit, of zich niets aantrekken van de VN-boycot op het luchtverkeer met Libië.

Als het aan de Amerikaanse Senaat ligt hoeven deze bedrijven niet meer te rekenen op Amerikaanse overheidsopdrachten. Verder wordt hun export naar de Verenigde Staten gedwarsboomd en hetzelfde geldt voor eventuele financiële steun van Amerikaanse instanties. Staatssecretaris Patijn (Buitenlandse Zaken) sprak zich eerder deze week in Brussel nog uit voor Europese represailles als Clinton de anti-Cubaanse wetgeving zou sanctioneren. Als wij nu het been niet stijf houden, aldus de bewindsman, krijgen we weldra te maken met soortgelijke wetgeving ten aanzien van Libië en Iran.

Senaat en Huis moeten nu op én lijn zien te komen voordat 'anti-buitenlandse' wetgeving ten aanzien van Libië en Iran definitief in stemming wordt gebracht en in werking kan treden. Clinton steunt de minder strenge aanpak die het Huis voorstaat. Dat wil alleen sancties tegen overtreders van het VN-embargo tegen Libië.