H.R. Nord 1919 - 1996; Mister Europe

DEN HAAG, 18 JULI. In zijn partij de VVD stond de afgelopen dinsdag op 76-jarige leeftijd overleden Hans Nord te boek als 'Mister Europe'. Het was een eretitel die steeds meer een 'geuzentitel' werd. Want terwijl in de Tweede-Kamerfractie onder aanvoering van partijleider Bolkestein de Euroscepsis toenam, greep Nord elke gelegenheid aan te pleiten voor de noodzaak tot verdere Europese integratie.

Als voorzitter van de Europa-commissie van de VVD was hij vast van plan de Tweede Kamerfractie terug te brengen op de pro-Europese lijn. Het nieuwe verkiezingsprogramma beschouwde hij daarvoor als de gelegenheid bij uitstek. Desnoods moest het in de partij dan maar “tot een openlijke confrontatie komen”, zei hij drie maanden geleden nog strijdvaardig in een vraaggesprek met deze krant. In een artikel voor het tijdschrift Liberaal Reveil van afgelopen maand zette hij de verschillende standpunten van de diverse VVD-geledingen (Tweede-Kamerfractie, Eerste-Kamerfractie, Europese fractie) nog eens op een rij om tenslotte te concluderen dat “in de VVD geen ruimte was voor goedkoop Eurocynisme”.

Hans Nord heeft aan de wieg gestaan van de Europese eenwording. Direct na de oorlog was hij mede-oprichter van de Europese Beweging in Nederland. Het voorkomen van opnieuw een oorlog tussen Europese volkeren was ook voor hem de grote drijfveer achter zijn ideaal. In 1962 werd de advocaat Nord secretaris-generaal van het toen nog niet rechtstreeks gekozen Europees Parlement. In 1979, bij de eerste directe verkiezing van het parlement, verruilde hij zijn ambtelijke functie voor een politieke: Nord werd namens de VVD afgevaardigde. In 1984 was fungeerde hij als Europees lijsttrekker van de VVD.

Binnen het Europese Parlement was Nord begin jaren tachtig samen met de Italiaanse 'Vader van de Europese Unie', Altiero Spinelli, één van de oprichters van de 'Club van de krokodil'. Deze naar het vermaarde Straatsburgse restaurant Le Crocodile genoemde denkclub beijverde zich voor nieuwe stappen in het Europese integratieproces. Hun activiteiten hebben mede geleid tot het verdrag van Maastricht.

Nord verliet in 1948 met onder andere professor Oud gedesillusioneerd de Partij van de Arbeid. De doorbraakgedachte was in hun ogen niet gelukt. Beiden kozen voor de Partij van de Vrijheid die later zou worden omgedoopt in de VVD. Op het nationale politieke vlak heeft Nord zich in 1990 gemanifesteerd als voorzitter van de VVD partijcommissie die het rapport Ongebroken Lijnen schreef. Dat rapport werd toen beschouwd als het eerste officiële partijstuk waarin de deur naar samenwerking tussen de VVD en de PvdA werd opengezet.

Altijd is Nord in verdere integratie van Europa blijven geloven. Voor de sceptici had hij een vast antwoord: “Amerika heeft 200 jaar nodig gehad om tot een van de machtigste wereldnaties uit te groeien. Wij zijn pas sinds het midden van de jaren vijftig bezig.”