Generaal Igor Rodjonov; Beroepsmilitair pur sang

Aleksandr Lebed, de nationale veiligheidsadviseur van de Russische president Boris Jeltsin, noemt de nieuwe minister van Defensie van Rusland “een uitmuntende generaal, een waardevolle en glorieuze man”.

Voor veel Russen is de naam van generaal Igor Rodjonov (59) evenwel onlosmakelijk verbonden met de harde onderdrukking van een opstand van burgers in de nadagen van de vroegere Sovjet-Unie. In 1989 gaf Rodjonov opdracht om in Georgië een vreedzame demonstratie van burgers uiteen te drijven. Bij het incident vielen destijds dertig doden.

Een commissie van Russische parlementariërs, die het voorval onderzocht, achtte Rodjonov verantwoordelijk voor onnodig geweld en was van mening dat er strafrechtelijke stappen tegen hem ondernomen moesten worden. Omdat de betrokken generaals de schuld voor het incident afschoven op plaatselijke politici, is het zover nooit gekomen. Ook Rodjonov verdedigde zijn handelen in Georgië door te verwijzen naar bevelen “van boven”. Wie destijds het bevel heeft gegeven om demonstranten hardhandig aan te pakken, is echter nooit duidelijk geworden. Formeel werd Rodjonov uiteindelijk van alle blaam gezuiverd.

Rodjonov, evenals Lebed een veteraan van de oorlog in Afghanistan, was tot gisteren hoofd van een militaire academie in Moskou. De belangrijkste taak voor de Russische strijdkrachten is volgens hem de bescherming van Rusland tegen zichzelf. “Ik zie nu geen externe bedreiging voor Rusland”, aldus de generaal in een recent vraaggesprek. “De grootste dreiging komt van binnenuit. Rusland moet tegen zichzelf beschermd worden om te voorkomen dat het [land] uiteenvalt zoals eerder met de Sovjet-Unie gebeurde”, zei hij. In tegenstelling tot zijn voorganger, de vorige maand ontslagen Pavel Gratsjov, die naam maakte als een houwdegen die een stevige borrel niet schuwde, staat Rodjonov bekend als een intellectueel die scherp en helder kan formuleren. Bovendien heeft hij de reputatie niet corrupt te zijn. Anders dan zijn vriend Lebed heeft Rodjonov de Russische inval in Tsjetsjenië als zodanig nooit veroordeeld. Wel heeft hij regelmatig de militaire strategie van zijn voorganger Gratsjov in de strijd tegen de separatisten onder vuur genomen. Tegelijkertijd heeft hij het Russische leger echter ook in bescherming genomen tegen kritiek in de Russische media na de catastrofale poging in 1995 om Grozny te heroveren. De media zouden “het heiligste van het heiligste, de vaderlandsliefde van de Russische soldaat” hebben besmeurd.

Ook heeft hij er herhaaldelijk op gewezen dat een besluit over een mogelijke beëindiging van de campagne tegen de onafhankelijkheidsstrijders in Tsjetsjenië door politici genomen moet worden en niet door militairen.

Voor Lebed betekent de benoeming van Rodjonov een versterking van zijn positie in het Kremlin. Politieke commentatoren in Moskou gaan ervan uit dat voor Lebed, die vorige maand het Kremlin binnenkwam zonder een uitgebreid netwerk van politieke vrienden, de kansen om Jeltsin op te volgen met de komst van Rodjonov beduidend zijn gestegen.