Boeing van TWA, op weg naar Parijs, ontploft na vertrek boven Atlantische Oceaan; Vliegramp New York: 229 doden

WASHINGTON, 18 JULI. Een Boeing 747 met 212 passagiers en 17 bemanningsleden aan boord is gisteravond kort na vertrek uit New York ontploft boven de Atlantische Oceaan. Voor zover bekend heeft geen van hen de ramp overleefd.

Rond het middaguur waren 65 stoffelijke overschotten gevonden. Het 25 jaar oude toestel van de Amerikaanse maatschappij TWA was op weg naar Parijs. Over de oorzaak van de ramp, voor de kust van Long Island, is nog niets bekend. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en het Witte Huis zeiden gisteravond dat ze geen dreigementen van terroristische organisaties hebben ontvangen voor deze vlucht. Ook TWA en de organisatoren van de Olympische Spelen, die vrijdag in Atlanta van start gaan, waren zich niet van een dreiging bewust.

Deskundigen wijzen erop dat het in de lucht exploderen van een vliegtuig niet noodzakelijkerwijs het gevolg is van een bom. Een explosie kan ook veroorzaakt worden door een mechanisch defect. Ooggetuigen op Long Island zagen gisteravond omstreeks 20.45 uur lokale tijd een bal van vuur uit de lucht in zee vallen. Reddingsploegen van de kustwacht haastten zich naar de plaats van de ramp om vanuit schepen, helikopters en een vliegtuig in het donkere water te zoeken naar overlevenden, onder meer met radar-apparatuur.

Helikopters beschenen de golven met felle lampen. Reddingsvlotten werden afgeworpen en duikers die opgeleid zijn om medische hulp te verlenen in rampsituaties sprongen met parachutes in het water. Ook enkele plezierjachten verleenden hulp bij de zoekactie. Maar alleen stoffelijke overschotten konden worden geborgen. Ook de helikopters van televisie-organisaties waren snel ter plaatse.

Amerikaanse televisiekijkers konden zien hoe nog uren lang tientallen meters hoge vlammen op de golven brandden, waarschijnlijk van de vrijgekomen vliegtuigbrandstof.

Toen het vanochtend licht werd waren er 65 stoffelijke overschotten geborgen.

Onder de inzittenden was een groep van zestien scholieren (van zestien tot achttien jaar) uit Pennsylvania en hun vijf volwassen begeleiders, die voor een talenstudie op weg naar Frankrijk waren. Negentien passagiers hadden geboekt voor een vlucht naar Rome, maar toen die uitviel waren ze op deze vlucht overgeboekt om via Parijs naar de Italiaanse hoofdstad te vliegen.

De jumbojet 747-100 was eerder op de dag uit Athene in New York aangekomen, op John F. Kennedy Airport (JFK). Drie uur later vertrok het toestel, vlucht TWA 800, weer naar Parijs.

Maar al op 65 kilometer ten oosten van New York City explodeerde het op een hoogte van 4.500 meter. De verkeerstoren op JFK had geen noodsignaal ontvangen.

Pagina 5: FBI en politie New York betrokken bij onderzoek

President Clinton werd ruim een uur na het ongeluk door zijn stafchef Leon Panetta van het ongeluk op de hoogte gebracht. In een verklaring die zijn woordvoerder voorlas zei de president dat hij in zijn “gedachten en gebeden” bij de inzittenden en hun familie en vrienden was.

Het onderzoek naar de ramp is in eerste instantie ter hand genomen door de raad voor veiligheid in transportzaken (National Transportation Safety Board). Maar gezien de mogelijkheid dat er sprake is van een terroristische aanslag heeft een gezamenlijk team van de FBI en de Newyorkse politie de leiding van het onderzoek overgenomen.

Zowel op JFK als het Parijse vliegveld Charles de Gaulle werden de aangeslagen familieleden van de inzittenden opgevangen in afwachting van meer nieuws over de ramp. Onmiddellijk nadat het nieuws bekend werd verzamelden zich ook vrienden en klasgenoten in de school in Pennsylvania van het groepje dat op talenreis was.

Juist gisteren wijdde het Amerikaanse Congres een hoorzitting aan de vraag of de Amerikaanse luchtvaartdienst FAA (Federal Aviation Administration) de veiligheid van het luchtverkeer in de Verenigde Staten wel kan garanderen. De aanleiding voor de zitting was het ongeluk, op 11 mei, van een DC-9 van de maatschappij Valujet die neerstortte in de Everglades in Florida. Alle 110 inzittenden kwamen daarbij om het leven.

Gisteren beloofde aanvankelijk een feestelijke dag te worden voor de maatschappij TWA, die na jaren van financiële problemen en faillissementen eindelijk weer mooie winstcijfers bekend kon maken. De Boeing 747, wel het werkpaard van de luchtvaartindustrie genoemd, geldt als een veilig toestel, ook al zijn er wel eerder ongelukken mee gebeurd. De 747-100 is een van de oudere types, het geëxplodeerde toestel is volgens een woordvoerder van fabrikant Boeing een van de oudste 747's die nog in gebruik zijn in de burgerluchtvaart.

Sinds de aanslag vorige maand op een Amerikaanse legerplaats in Saoedi-Arabië, waarbij 19 doden vielen, hebben de Verenigde Staten er bij de bondgenoten opnieuw op angedrongen een gemeenschappelijke beleid te ontwikkelen om internationaal terrorisme tegen te gaan. Op 30 juli houdt de G-7 op Amerikaans initiatief in Parijs een ministersconferentie om daarover te spreken. Minister William Perry van Defensie zei gisteravond in een vraaggesprek op televisie dat hij rekening houdt met nieuwe terroristische aanslagen op Amerikaanse troepen, met zwaardere bommen en zelfs chemische en biologische wapens.

Onze correspondent in Parijs voeg hier het volgende aan toe.

Familie en vrienden van TWA-passagiers die vanochtend in Parijs werden verwacht stroomden na het bekend worden van het rampnieuws naar het vliegveld Roissy-Charles de Gaulle. Daar had Aéroports de Paris een crisis-centrum ingericht volgens een rampenplan dat ontstond na het Algerijnse gijzelingsdrama met een Franse Airbus, december 1994.

Sommige 'afhalers' wisten niet zeker of hun vriend of familielid wel aan boord was geweest. Daardoor ontstonden scènes van uiterste onzekerheid, omslaand in verdriet waar psychologen, medici en Rode Kruis-personeel hun handen aan vol hadden. Een speciale zaal van het vliegveld-gebouw werd hiervoor ingericht.

De vertegenwoordiger van TWA in Parijs verklaarde eind van de ochtend te beschikken over een lijst van passagiers aan boord van de TWA 800, maar pas na het bereiken van families zou die lijst worden vrijgegeven. Hij legde uit dat instapkaarten tot 30 dagen vòòr de vlucht worden uitgegeven zodat het moeilijk was vast te stellen wie zich daadwerkelijk aan boord bevonden. Gesproken wordt over reizigers van Amerikaanse, Franse, Italiaanse en Griekse nationaliteit.