Premier van Jordanië bezoekt Israel

TEL AVIV, 17 JULI. De Jordaanse premier Abdul-Karim Kabariti is na een verrassend bezoek aan de Israelische premier Benjamin Netanyahu gisteravond naar zijn zeggen overtuigd van diens “oprechte vredeswil” naar Amman teruggekeerd.

Het eerste contact van Netanyahu met een Arabische premier sedert zijn verkiezingszege in mei dit jaar, had plaats in het bureau van de premier in Tel Aviv.

Na de aankondiging van versoepeling van de voorwaarden waaronder Palestijnse arbeiders weer in Israel kunnen werken, vroeg Netanyahu de pers gisteravond laat geduld te hebben met een eventuele ontmoeting tussen hem en de Palestijnse leider Yasser Arafat. Hij formuleerde dat echter zodanig dat duidelijk werd dat deze opening naar de Palestijnen serieus in Jeruzalem wordt overwogen. Minister van buitenlandse zaken David Levy zei vanochtend mogelijk al binnen enkele dagen de Palestijnse leider te ontmoeten. Arafat weigerde deze week een adviseur van Netanyahu, Dr Dore Gold, te ontvangen. Maar deze sprak gisteren in Oost-Jeruzalem wel Mahmoud Abbas (Abu Mazen), de Palestijnse toponderhandelaar bij de geheime onderhandelingen in Oslo die tot het Israelisch-Palestijnse autonomie-akkoord leidden. Palestijnse bronnen uitten zich later overwegend negatief over deze ontmoeting.

Het bliksembezoek van de Jordaanse premier aan Israel en de voorzichtige openingen van het Likud-bewind naar Arafat vormen een integraal deel van het aftasten van de vredesmogelijkheden in het Midden-Oosten na de machtswisseling in Jeruzalem. Deze bereiken morgen een hoogtepunt tijdens het belangrijke eerste bezoek dat Netanyahu aan de Egyptische president Hosni Mubarak zal brengen. De Israelische premier brengt volgende week een bezoek aan Jordanië, waar hij koning Hussein zal ontmoeten. Hussein arriveert vandaag in Londen, waar hij onder anderen premier Major zal spreken.

Israelische commentatoren veronderstellen dat de Jordaanse premier, als de vertegenwoordiger van het Arabische land waarmee Israel een 'warme' vrede heeft, naar Tel Aviv is gekomen om Netanyahu op het hart te drukken de ontmoeting met Mubarak niet op een confrontatie te laten uitlopen. De Israelische premier heeft zich immers vorige week in het Amerikaanse Congres laten toejuichen met een scherpe formulering van zijn vredesvoorwaarden die alle Arabische leiders, inclusief koning Hussein, de boom in heeft gejaagd.

In politieke kringen in Jeruzalem is gesuggereerd dat Netanyahu zich in Kairo zal beperken tot het uitleggen van zijn nieuwe politiek aan de Egyptische leider, zoals hij dat vorige week ook aan president Bill Clinton heeft gedaan. Maar president Mubarak wil uit naam van de Arabische wereld van Netanyahu duidelijkheid over de vraag of Israel bereid is het vredesoverleg met de Syriërs, Libanezen en Palestijnen voort te zetten op basis van het principe 'vrede tegen land'. Dat principe heeft Netanyahu tot dusverre juist van de hand gewezen.

Voordat de Jordaanse premier naar Tel Aviv kwam had hij ook een onderhoud met de Syrische minister van buitenlandse zaken, Farouk Al-Shara. Deze onderstreepte nadien op een persconferentie nog eens dat Israel niet moet proberen het vredeskader te veranderen.