Een bekend hoofd als merk deponeren

Als ik het goed heb was het Johan Cruijff die als eerste Nederlander doorhad dat een bekende naam uitstekend als merk te exploiteren is. Al vroeg in de jaren '70 liet onze beste voetballer aller tijden de naam Cruijff als merk deponeren voor kleding en sportartikelen. Nu, in 1996, wordt er nog steeds goed geld verdiend aan dit merk.

Maar de tijden zijn veranderd. Tegenwoordig laten veel bekende landgenoten hun naam als merk registreren. Heb je een leuke cd gemaakt, trap je een aardig balletje of vind je jezelf een geslaagde quizmaster, dan deponeer je natuurlijk meteen je naam in het merkenregister. Want je weet maar nooit, misschient valt er nog eens munt uit te slaan.

Het merkenregister zit dan ook vol met namen van lokale beroemdheden van uiteenlopend niveau. Zo vinden we bijvoorbeeld Jan des Bouvrie terug als merk voor ontwerpdiensten, is Lee Touwers geregistreerd voor after shave en staat Frank Rijkaard natuurlijk te boek voor zijn onderbroekenlijn. Ook zangeres Suger Lee Hooper is gedeponeerd, net als de gebroeders De Boer, Evert van Benthem, Mona (uit de Story), Ruud Gullit, Regilio Tuur en Henk van der Meijden. En uiteraard ontbreekt Jomanda niet, geregistreerd voor de organisatie van evenementen 'tijdens welke ziektes van lichaam of geest worden genezen'.

Is een registratie van een bekende naam dus niets bijzonders meer, het depot van een bekend hoofd is dat wel. Een hoofd beschermd als merk? Is dat een grap? Nee, zeker niet. In het Benelux Merkenblad van enige maanden geleden kwam ik een inschrijving tegen van het hoofd van André Rieu. De keurig geföhnde kop van onze populaire volksviolist vastgelegd in een zwart-wit kiekje. Is het André in zijn bol geslagen? Ik denk het niet. Rieu is behalve een kundig violist ook gewoon een handige zakenman.

Want natuurlijk wordt er niet alleen met een bekende naam veel geld verdiend, een bekend hoofd levert misschien nog wel meer op. Adverteerders zijn immers bereid diep in de buidel te tasten om het hoofd van een beroemdheid te mogen gebruiken voor de promotie van hun producten. Zo ondersteunt het blonde hoofd van de Lemster Rintje Ritsma het product Sanex, maakt het hoofd van Kees Brusse bij u nog steeds een sterk Zwitserlevengevoel los en begint Martine Bijl langzamerhand op een erwtje van Hak te lijken. Kortom, deze bekende hoofden zijn herkenningstekens die een soort merkfunctie vervullen. En dan is het helemaal niet zo gek om zo'n hoofd als merk te deponeren. Dat geeft immers een aardige aanvulling op de reeds bestaande beschermingsvormen, zoals het portretrecht.

Is André Rieu misschien de Johan Cruijff uit de jaren 90 en wordt het deponeren van bekende koppen een nieuwe trend? De tijd zal het leren. Voorlopig loopt het nog niet zo'n vaart. Alleen coureur Jos Verstappen schijnt Rieu inmiddels gevolgd te zijn.

    • Bas Kist