Privatisering WAO wordt mogelijk een jaar uitgesteld

DEN HAAG, 15 JULI. Het kabinet houdt er rekening mee dat de wetswijzigingen om de WAO gedeeltelijk te privatiseren niet op 1 januari aanstaande worden ingevoerd, maar pas een jaar later. Een definitief besluit over de invoeringsdatum zal het kabinet in augustus nemen.

De voornaamste overweging van het kabinet om de zaak een jaar uit te stellen is dat de voorstellen technisch zo gecompliceerd zijn dat de uitvoeringsorganisaties ruim de tijd moet worden gegund de invoering van de gewijzigde WAO voor te bereiden. Wegens die noodzakelijk lange voorbereidingstijd gaat het kabinet ervan uit dat de parlementaire behandeling van de wetswijzigingen in elk geval nog dit najaar zal plaatshebben. Uitstel met een jaar kost eenmalig 250 miljoen gulden. Structureel vermindert de andere opzet van de WAO de collectieve lasten met 750 miljoen gulden. Oppositiepartij CDA noemt het bij monde van het Tweede-Kamerlid Biesheuvel “zeer pijnlijk” dat het besluit over een van de pijlers van het kabinetsbeleid lijkt te worden uitgesteld. Vanuit de coalitie is vooralsnog laconiek gereageerd op het voornemen. Het VVD-Kamerlid Van Hoof wil graag de argumenten horen, maar acht de “implementatie van de WAO-voorstellen een reëel punt” voor het kabinet. PvdA-woordvoerster Vliegenthart zei vanmorgen: “Als het de uitvoering ten goede komt, staat de PvdA niet afwijzend tegen uitstel.” De D66'er Schimmel noemde het vorige week al ondenkbaar dat de nieuwe WAO reeds per 1 januari aanstaande zou kunnen ingaan.

De privatisering van de WAO was één van de moeilijkste onderhandelingspunten tussen PvdA, VVD en D66 tijdens de kabinetsformatie van 1994. Partijen werden het uiteindelijk eens over een systeem waarin bedrijven onder stringente voorwaarden de mogelijkheid zouden krijgen de WAO bij particuliere verzekeraars onder te brengen.

Het op het regeerakkoord gebaseerde wetsvoorstel van het kabinet leverde forse kritiek op van onder andere de Raad van State. Vandaar dat het kabinet besloot tot een beperkte privatisering van de WAO. Omdat het hier een wijziging van het regeerakkoord betrof was hernieuwd overleg in de coalitie noodzakelijk. Over de gewijzigde WAO-voorstellen bereikten de meest betrokken ministers en de regeringsfracties begin april een politiek akkoord.

De Tweede Kamer zou het eerste deel van de voorstellen eind augustus behandelen. Als tot uitstel zou worden besloten, kan de Kamer het voorstellenpakket in zijn geheel behandelen.

Pagina 3: Plan: vijf jaar eigen risico

Dit zou dan in september of oktober kunnen gebeuren. De Tweede Kamer is bijvoorbeeld nog in afwachting van de invoeringswet en enkele algemene maatregelen van bestuur die met de privatisering van de WAO samenhangen.

Het kabinet heeft het Centraal Planbureau verzocht een berekening te maken over de koopkrachtontwikkeling waarin de wijziging van de WAO niet al per 1 januari 1997 ingaat. Kern van het voorstel is het aanbrengen van een vrijwillige eigen-risicoperiode in de WAO van vijf jaar. Werknemers blijven in dit nieuwe systeem hun rechten op uitkering ontlenen aan de WAO, maar werkgevers kunnen tijdelijk de betalingsverplichting van de bedrijfsvereniging overnemen. Zij kunnen het eigen risico of een deel daarvan vervolgens onderbrengen bij een particuliere verzekeraar. Werkgevers die geen eigen-risicodrager zijn, gaan premies WAO betalen overeenkomstig het risico op arbeidsongeschiktheid in hun bedrijfstak of bedrijf. Naarmate de kans op arbeidsongeschiktheid voor werknemers groter is, wordt een hogere premie geheven. Na de eerste periode van vijf jaar geldt een algemene premie die voor alle werknemers hetzelfde is.

Een eventueel uitstel komt uitvoeringsorganisaties als GAK, GUO en SFB goed uit. Deze instanties moeten met de nieuwe arbeidsongeschiktheidswetten aan de slag, maar hebben drie à zes maanden nodig voordat met de uitvoering kan worden begonnen. De instanties hebben minimaal drie maanden nodig om hun computersystemen aan te passen.

Uitstel van de invoering levert volgens de uitvoeringsorganisaties duidelijker wetgeving op die de invoeringsperiode kan bekorten. Ze hebben de ervaring dat op het laatste moment allerlei wijzigingen worden aangebracht. Uitstel zou het aantal 'laatste moment wijzigingen' kunnen minimaliseren.