Athens schrale troost voor Grieken

Griekenland wilde het eeuwfeest van de Olympische Spelen organiseren, het IOC wees de Spelen aan Atlanta toe. De Grieken rest één troost: drie sporten vinden plaats in Athens, Georgia.

ATHENS, 15 JULI. Leden van de plaatselijke rotary-club veegden zaterdagochtend de straten van het andere Athene schoon. Een paar uur later spoelde een zware onweersbui, uitloper van de orkaan Bertha, de laatste restjes vuil weg. Athens, ruim honderd kilometer ten oosten van Atlanta, is gereed voor de doorkomst van het olympisch vuur. Vandaag wordt de fakkel Athens binnengedragen.

Athene had de Olympische Spelen van 1996 willen organiseren. Honderd jaar na de eerste moderne Spelen meenden de Grieken een moreel recht op het olympisch eeuwfeest te hebben. Het is voor de Grieken een schrale troost dat de Spelen niet alleen in Atlanta, maar ook in het andere Athene worden gehouden, in Athens Georgia. De stad kreeg voetbal, volleybal en turnen toebedeeld.

Als de plannen doorgaan komt de burgemeester van Athene tijdens de Olympische Spelen in Athens op bezoek. Hij kan er dan niet alleen sporten aanschouwen, ook zal hij getuige zijn van vele verwijzingen naar het oude Athene. Zoals het marmeren beeld van de godin Pallas Athene en de imposante universiteitskapel, die op het hoogste punt op de campus als een Griekse tempel prijkt, inclusief zuilen en timpaan. Wegens de aanwezigheid van de ruim twee eeuwen oude universiteit werd Athens genoemd naar de Griekse hoofdstad.

Sinds het begin van de jaren tachtig is Athens vooral bekend als bedevaartsoord voor R.E.M.-adepten. Zanger Michael Stipe en de overige leden van de popgroep proberen hier temidden van onder meer 30.000 studenten een zo gewoon mogelijk leven te leiden. Voor de woning van Stipe staat dan ook geen ijzeren hek, maar metershoog bamboe. De oprijlaan bood gistermiddag een onbelemmerd uitzicht op een glanzende Jaguar. Als Stipe zin heeft, kan hij vanmiddag vlakbij zijn bescheiden woning het olympisch vuur voorbij zien komen.

In de on-Amerikaanse studentenstad Athens vinden drie olympische sporten plaats. In het Sanford Stadium, met een capaciteit van 80.000 thuisbasis van het American footballteam van de Bulldogs, worden de halve finales en de finale voetbal gespeeld. Hoewel het met de populariteit van het voetbalspel nog niet best is gesteld, waren de wedstrijden al lang van tevoren uitverkocht. “Ik denk dat we de Amerikaanse voetballers hier niet te zien krijgen”, zegt een voorbijganger bij het stadion. “Ze spelen de eerste wedstrijd tegen Argentinië, dus de kans dat ze verder komen is klein.”

Het olympisch voetbal kwam niet zonder slag of stoot naar Athens. Er moest eerst heiligschennis aan te pas komen. In opdracht van het olympisch organisatie-comité ACOG werd het merendeel van de heggen die langs het veld stonden weggehaald. Omdat een voetbalveld ruimere afmetingen heeft dan een Amerikaans footballveld, moesten de ongeveer één meter hoge struiken wijken.

'Tussen de heggen spelen' is hier een uitdrukking, die zoveel betekent als spelen op het terrein van de Bulldogs. Het groen staat er al sinds 1929. Langs de achterlijnen mochten de heggen blijven staan, de rest werd in november weggehaald. Zodra de Spelen voorbij zijn, komen ze terug. Van de heggen, die de harten van veel Bulldogs-fans sneller doen kloppen, zijn drie jaar geleden 12.000 stekjes gemaakt. Het zijn nu even zoveel volgroeide exemplaren. In september worden ze aan het publiek verkocht. Voor 20 dollar per stuk kunnen de fans straks zelf 'tussen de heggen' verkeren.

Planten hebben er ook voor gezorgd dat de omgeving van het Stegeman Coliseum een gedaanteverwisseling kreeg. Voor het eerst in jaren werd het stadion waar volleybal en turnen op het programma staan in de verf gezet. Voor het eerst prijkt nu ook in grote letters de naam van het stadion op de gevel. Slechts één boom stond voor kort voor het gebouw, nu zijn het er tientallen.

Temidden van verse bloemperkjes staat er sinds kort ook een monument, een eerbetoon aan de olympische atleten die in Athens aan de Universiteit van Georgia (UGA) hebben gestudeerd. De eerste Amerikanen met een UGA-achtergrond deden op de Spelen in Berlijn mee. Zesenderig namen zijn in het graniet gebeiteld, waarvan Gwen Torrence de meest klinkende is. De in Atlanta woonachtige atlete won tweemaal goud in 1992. Ook de naam van Bill Payne prijkt op het gedenkteken. De voorzitter van het organiserend comité en de man die de Spelen naar Atlanta haalde, studeerde in Athens. Bovendien was hij verdediger in het football-team. Vandaag draagt Payne de fakkel met olympisch vuur het Sanford stadium in, over het ontheiligde veld waar hij zo'n vijfentwintig jaar geleden zijn sportieve successen vierde.

“Ik hoop dat het hier niet zo'n commerciële happening is als in Chicago”, zegt een vrouw die op bezoek is in Athens. Chicago was een van de honderden plaatsen die de fakkel voorbij zag komen. Op 27 april kwam het vuur uit Athene naar Los Angeles, vrijdag is Atlanta het eindstation. Coca Cola is als de hoofdsponsor van de Spelen hinderlijk aanwezig op de route die de 10.000 fakkeldragers afleggen. De luidruchtige frisdrankzendelingen die in de schaduw van de fakkeldragers gratis blikjes verstrekken, illustreren waarom de teleurgestelde Grieken liever spreken van de Coca Cola-games.

Een week na de Spelen komt er weer een fakkel met olympisch vuur door Athens, dan ter gelegenheid van de Olympische Spelen voor gehandicapten. Waar de openingsceremonie van de Paralympics in Atlanta wordt opgeluisterd door de verlamde acteur Christopher Reeve (Superman), heeft het organiserend comité in Athens Miss Wheelchair (rolstoel) van de staat Georgia voor een toespraak weten te strikken.

    • Ward op den Brouw