Hoop, angst en walging in Atlanta

Aanstaande vrijdag beginnen in Atlanta de 23ste Olympische Spelen. Zo'n beetje iedereen in Amerika is er inmiddels vol van. Al is er ook vrees voor terroristische aanslagen. En hebben sommige inwoners van Atlanta nu al de buik vol van het grootste sportevenement ter wereld.

WASHINGTON, 13 JULI. De voorpret voor de grootste show van de wereld begint zich langzamerhand te verspreiden over de Amerikaanse samenleving. Minder dan een week voor de opening van de Olympische Spelen zijn het niet meer alleen de belangrijkste deelnemers - de atleten en het bedrijfsleven - die er vol van zijn. Ook de politiek, de showbusiness en het televisiekijkende publiek maken zich op voor het internationale evenement.

Campagnemedewerkers van presidentskandidaat Bob Dole verbijten zich al over de olympische glans die naar verwachting zal afstralen op president Clinton. Ze zijn nog niet vergeten hoe Ronald Reagan zijn herverkiezingscampagne handig liet aansluiten bij de patriottistische gevoelens die de Spelen van 1984, in Los Angeles, hadden aangewakkerd. Clinton zal geen kans voorbij laten gaan zijn voordeel te doen met de populariteit en de grote kijkdichtheid van het sportevenement. Politieke analisten verwachten dat beide kandidaten hun politieke campagne-activiteiten tot de slotceremonie op een laag pitje zullen zetten. Het Amerikaanse publiek zal toch weinig aandacht hebben voor iets anders dan de sportieve prestaties in Atlanta.

Traditiegetrouw moet de openingsplechtigheid een wervelend spektakel worden met een cultureel programma dat een groot publiek aanspreekt. Vrijdag zullen behalve zo'n 1.700 dansers en tientallen bands ook de zangeressen Jessey Norman en Celine Dion optreden. Ceremoniemeester is de ervaren Don Mischer, die zijn sporen ruimschoots heeft verdiend met allerlei uitbundige, groots opgezette feestelijkheden.

De media staan ondertussen trappelend van ongeduld klaar om de echte olympische helden in hun armen te sluiten. Sportpagina's en tal van televisieprogramma's hebben hun publiek wekenlang lekker gemaakt met portretten van potentiële winnaars van goud. Wordt 1996 voor Amerika het jaar van de vrouwen, zoals het weekblad Newsweek een paar maanden geleden voorspelde? Dit is de laatste week dat alle deelnemers kunnen dromen van de hoogste plaats op het erepodium.

Woensdag, twee dagen voor de openingsceremonie, zal in Atlanta een monument worden onthuld ter ere van alle 10.000 Amerikaanse sportlieden die ooit aan de Spelen hebben meegedaan. Het kunstwerk is betaald door autofabrikant Nissan en geïnspireerd door (om niet te zeggen nageäapt van) het beroemde Vietnam-monument in Washington van de kunstenares Maya Lin. Het bestaat uit vijf ringen van zwart graniet, waar in de wand alle namen zijn gegrafeerd van de 10.000 atleten - niet alleen medaille-winnaars, maar iedere Amerikaan die ooit heeft deelgenomen. Er is meer dan voldoende ruimte voor nog vele nieuwe namen. Bezoekers en familieleden kunnen, net als bij het Vietnam-monument, met een krijtje de namen op een papiertje overkrassen.

In de kranten verspreidt de olympische koorts zich langzamerhand van de sport- en economiepagina's (sponsorcontracten!) over alle andere rubrieken. De alleenstaande werkende moeder, nog een echte amateur, die iedere dag om vijf uur 's ochtends in de woestijn van Arizona oefent voor het onderdeel boogschieten is een heldin in de sector human interest. De nieuwe technologische foefjes die op de Spelen in première gaan, schitteren in de techniekrubriek. Nu in Atlanta, binnenkort misschien in het dagelijks leven: de handleesmachines van de beveiligingsdienst bijvoorbeeld, waardoor de sporters hun handpalmen als toegangspasje kunnen gebruiken; de uiterst gedetailleerde en per lokatie verschillende weersvoorspellingen; en het geavanceerde computersysteem dat een verkeerschaos in Atlanta moet voorkomen door bij files door de hele stad automatisch alternatieve routes aan te bevelen.

Bij alle voorpret zijn er opmerkelijk veel Amerikanen die toegeven dat ze zich zorgen maken dat er een terroristische aanslag wordt gepleegd. Bijna dagelijks schenken de media aandacht aan de bom die vorig jaar een overheidsgebouw in Oklahoma Stad verwoestte, de bloedige acties van de Unabomber of de bewapende fanatieke milities. In totaal zullen 22.000 man van het leger en van de federale, deelstaat- en lokale politie over de veiligheid van de Spelen waken.

    • Juurd Eijsvoogel