'Toestand moet veel beter'; Oslo: dood consul schuld regime Birma

OSLO, 12 JULI. Noorwegen beschikt over bewijzen dat zijn honorair consul in Birma is gefolterd voor hij vorige maand stierf. De Noorse regering heeft de Birmese ambassadeur in Londen naar Oslo ontboden waar ze hem een officieel protest zal overhandigen.

Leo Nichols, die suikerziek was en hartproblemen had, stierf in een ziekenhuis in Rangoon waarheen hij enkele uren voor zijn dood overhaast vanuit de gevangenis was overgebracht. Volgens de Noorse onderminister van buitenlandse zaken Jan Egeland was hij in de gevangenis verhinderd te slapen. Egeland wees erop dat dit een bekende foltermethode is. “Dat dit werd gebruikt tegen een man met een hartziekte die suikerziekte had, brengt ons ertoe de Birmese autoriteiten verantwoordelijk te stellen voor zijn dood.”

Nichols, die eveneens honorair consul was voor Denemarken, Zweden, Finland en Zwitserland, werd in mei tot drie jaar gevangenis veroordeeld wegens ongeoorloofd gebruik van telefoons en faxapparaten. Maar Egeland zei dat onderzoek in en buiten Birma door verschillende onafhankelijke bronnen had uitgewezen dat Nichols in feite een politieke gevangene was. Diplomaten en Birmese oppositiebronnen geloven dat Nichols, een zakenman van Birmees-Britse afkomst, is gevangen gezet wegens zijn nauwe banden met oppositieleider Aung San Suu Kyi en haar partij.

Egeland zei dat de Birmese ambassadeur maandag in Oslo te horen zal krijgen dat de toestand van de mensenrechten in Birma “drastisch” moet worden verbeterd. Verder zal Oslo de permanente leden van de Veiligheidsraad benaderen.

Noorwegen heeft vorig jaar het eigen bedrijfsleven geadviseerd niet meer in Birma te investeren wegens de toestand daar, volgens Egeland met succes. Nu ijvert het voor internationale sancties, op economisch en militair gebied, tegen de militaire regering in Rangoon.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, zei gisteren niet op korte termijn een consensus over sancties te verwachten. Maar de VS zullen met landen in de regio bespreken hoe “een nieuwe golf van repressie in Birma” kan worden gedempt. Christopher ontmoet later deze maand zijn zeven ambtsgenoten van de Associatie van Zuidoostaziatische Naties (ASEAN).

Deze week maakte de Nederlandse bierbrouwer Heineken na maandenlange publieke druk bekend zich uit Birma terug te trekken. (Reuter)