'Soms meer directeurtje spelen dan mijn bedoeling is'

Ze begon haar loopbaan achter de balie van de Rabobank. Daarna ging het hard: vóór haar dertigste had ze een directiefunctie. Marielle Wiegmans, lid van de raad van bestuur van het financiële handelshuis AOT, heeft de beursvloer nooit ervaren als een rauwe mannenwereld. “Als je eenmaal bent geaccepteerd als vrouwelijke handelaar is het heel gezellig.” Van 'feministisch gedoe' houdt ze niet.

“Vrouwen die op tilt slaan als ze van een man een complimentje krijgen over hun uiterlijk en meteen beginnen over seksuele intimidatie. Dan denk ik 'doe effe normaal'.”

Het verzoek om een interview werd aanvankelijk met matig enthousiasme ontvangen. “Ik ben al eens eerder gevraagd voor een serie over vrouwen, maar toen ik een paar delen had gelezen, heb ik het afgezegd. Ik hou niet van zielige vrouweninterviews. En ook niet van vrouwen die vertellen hoe geweldig het is dat ze zijn doorgebroken in de mannenwereld, terwijl ze en passant even kwijt moeten hoe zwaar het is om baan en gezin te combineren. Dan denk ik 'mens, je hebt toch zelf die keuze gemaakt, zeur niet'!”

Wie voorrang wil geven aan het gezin, moet dat zelf weten, vindt Marielle Wiegmans (31), directeur Organisatie en Administratie van het financiële handelshuis AOT N.V. “Altijd met schuldgevoelens ten opzichte van je kinderen rondlopen of met een eeuwig zeurende man zitten, is ook niks.” Zelf wil ze nooit meer weg uit de mannenwereld ('ik hou niet van die 'kletssfeer' die je nogal eens aantreft tussen vrouwen') en zal ze geen seconde klagen over haar drukke leven. “Ik heb een fantástisch leven, met een fantástische baan en een fantástische man, dus waarom zou ik?” Kinderen? “Schrijf maar op dat Wiegmans dat thans moeilijk inpasbaar vindt in dit leven.”

Om als vrouw aan de top te komen, heb je een gezonde nieuwsgierigheid nodig, enthousiasme en de ambitie om alles te willen weten van de financiële wereld, luidt de analyse van Wiegmans. “Verder moet je, meer dan een man, zelfverzekerd zijn of althans de schijn ophouden dat dat zo is èn een heel groot incasseringsvermogen hebben. Als ze mij bij het begin van een topbespreking, waar een belangrijke deal moet worden rondgebreid, vragen waar mijn baas blijft, heb ik het wel even hélemaal gehad. Uiterlijk blijf ik dan heel kalm en zeg ik 'u zult het vandaag met mij moeten doen', maar het is niet zo dat zo'n opmerking mijn zelfvertrouwen sterkt. Heb ik ontzettend mijn best gedaan op de voorbereiding van zo'n vergadering, beginnen ze zó tegen me...”

Ze noemt zichzelf fel, ongeduldig en veeleisend. “Zeker geen rustig of laconiek type. Maar ik neem aan dat dat niet echt een nadeel is voor je carrière, anders zat ik hier niet.” Ze heeft wel afgeleerd om direct een mening klaar te hebben. “Ik kan ook beter delegeren, vroeger deed ik alles net zo lief zelf. Nu heb ik ontdekt dat er meer mensen zijn die 't kunnen.”

Het grote voordeel van een topfunctie op jonge leeftijd is volgens Wiegmans is dat de gemiddelde leeftijd in de héle financiële wereld laag is. “Ik begrijp werknemers eerder en ben daardoor toegankelijker als ze met een probleem zitten. Daar staat tegenover dat de combinatie 'jong' en 'vrouw' af en toe acceptatie-problemen oplevert. Daardoor moet ik soms meer 'directeurtje spelen' dan mijn bedoeling is. Dat betekent dat ik niet in slobberbroek en sweater kan verschijnen, áls ik dat al zou willen. Dat betekent ook dat ik eerder op mijn strepen moet staan dan mannelijke collega's, er beter op moet letten dat er ook inderdaad gebeurt wat ik wil.” Na een secretaresse-opleiding bij het instituut Schoevers begon ze haar carrière onder aan de financiële ladder, achter de balie van een Rabobank-filiaal, waar ze zich onder meer bezighield met reizen boeken en kredietverlening. Door tal van cursussen kwam ze in aanraking met opties. “De onbekendheid van dat produkt en het feit dat je direct geld wint of verliest, boeide me mateloos.” Toen er een vacature voor een order-acceptant vrijkwam op het Rabo-hoofdkantoor, solliciteerde ze. “Ik heb die afdeling gebeld en ben er diezelfde middag heengereden. Die alertheid waardeerden ze wel: ik had ter plekke een nieuwe baan.”

De kennismaking met de beurs geschiedde bij toeval toen ze twee weken lang een administratieve kracht verving op de beursvloer. Daar viel ze op bij de top van AOT, die haar vroeg om marketmaker te worden. “Wat ze in me zagen? Geen idee.” Achteraf beschouwt Wiegmans de overgang naar AOT als de grootste stap in haar carrière. “Van de beschermde Rabo-cultuur naar de grote Beurs. Vooral dat eerste half jaar moest ik vreselijk wennen. Als ik vroeg hoe het zat met mijn pensioen of met roostervrije dagen, zaken die bij de Rabobank allemaal heel goed geregeld waren, keken ze me aan van 'waar heeft dat mens het over? Pensioen? Je bent toch pas 21?' Ik voelde me echt vogelvrij, ik was helemaal niemand. Ik keek ontzettend op tegen al die mensen die konden handelen. Dat moet je leren, daar is geen opleiding voor, je moet gewoon lef hebben.” Ze herinnert zich een periode van keihard werken, van geld winnen en geld verliezen. “Dan heb je geen leuke dag. Maar ik had me voorgenomen dat ik op de beurs zou blijven, er iemand zou worden.”

Ze heeft de optiebeurs nooit ervaren als de rauwe mannenwereld die wel eens geschetst wordt. “Als je eenmaal bent geaccepteerd als vrouwelijke handelaar is het heel gezellig op de vloer. Als je maar jezelf bent, je heel nuchter opstelt en vooral niet laat imponeren door al die dikke salarissen en dure auto's.” Ze beschouwt de tijd die ze doorbracht op de beursvloer als essentieel voor haar verdere loopbaan. “Het communiceert toch een stuk makkelijker met de handelaren in je bedrijf als je zelf op de vloer hebt gestaan en weet hoe het voelt om geld te verliezen.”

Na drie jaar op de beurs wisselde ze haar fulltime bestaan als handelaar in obligaties in voor een parttime baan. De rest van de tijd zette ze met haar man een watersportbedrijf (in- en export van pleziervaartuigen) op. Nog altijd is ze mede-eigenaar. Maar de financiële wereld is boeiender, ontdekte ze, en toen het bedrijf 'op de rails' stond, keerde ze fulltime terug bij AOT en kwam ze terecht in de directieraad. In april van dit jaar trad ze toe tot de vierkoppige raad van bestuur, waar ze de portefeuille organisatie, public relations en investor relations kreeg. “Alles wat niet met de handel te maken heeft”, zo vat ze haar takenpakket samen. Ze begeleidt overnames, doet het personeelsbeleid, het juridische overleg, schrijft nota's, bezoekt klanten en begeleidt interne verhuizingen. Thuis leest ze heel veel. “Dat is misschien wel het zwaarste van deze functie: je moet overal verstand van hebben, van misbruik van voorwetenschap tot het verhandelen van een aardappeltermijncontract. Breed georiënteerd zijn om een volwaardige gesprekspartner te zijn bij overnames.” Al met al is ze een “uurtje of zestig” per week bezig. “Ik ben gek op mijn werk, maar ik let er wel heel bewust op dat ik een privéleven over houd. Want lol maken is ook heel belangrijk. Ik sta liever een keer om vijf uur 's morgens op om iets te lezen dan dat ik ' avonds een borrel met een vriendin afzeg. Gelukkig heb ik een man die mij heel fijntjes afremt als het moet. Niet van 'wat zie jij er gestresst uit”, maar 'zullen we ergens gaan eten?'.” Heimwee naar de dynamische beursvloer heeft ze niet in het statige AOT-onderkomen aan de Oudezijds Voorburgwal, waar tikkende klokken en antiek meubilair de sfeer bepalen. “Het was een erg leuke tijd, maar ik heb er ook geweldige baan voor teruggekregen.”

Als directeur van AOT maakt Wiegmans turbulente tijden mee. Door de overname van een tiental bedrijven heeft AOT de laatste jaren een forse expansie doorgemaakt. Het voormalige optiebedrijf, dat circa 180 medewerkers telt in Nederland, België, Groot-Brittannië, Duitsland, Zwitserland en de Verenigde Staten, is daarmee uitgegroeid tot een van de grootste financiële bemiddelaars in Nederland. “Wil je een respectabele partij blijven, dan moet je groeien”, zo licht Wiegmans toe, die AOT 'in de breedte' wil uitbouwen. “Klanten verwachten dat we een volledig produktenpakket aanbieden, niet dat we alleen kort of lang geld doen of swaps en guldens.”

Ook de overstap van de optiebeurs naar een nieuw en sneller handelssysteem, een ontwikkeling die al menigmaal is uitgesteld, houdt haar bezig, evenals de slepende kwestie rond de fusie tussen de EOE-optiebeurs en de effectenbeurs. “Dat voortdurende uitstel geeft wel eens een angstig gevoel. Ondanks die onzekerheid moet je toch je beleid uitstippelen. Maar het is leuker dan wanneer alles steady vooruitgaat en er weinig te beslissen valt.”

Diep in haar hart is ze trots op hetgeen ze heeft bereikt. “Ik heb nooit ergens naar toe gewerkt en toch ben ik van de basis aan de top gekomen. Dat lange traject heeft als voordeel dat ik over alles kan meepraten.” Over de volgende stap in haar carrière denkt ze nog niet. Maar ze is er van overtuigd dat ze overal haar geld mee zou kunnen verdienen. “Ik ben een ondernemend type. Ik weet wel tien dingen die ik leuk vind. Als je je op je veertigste financieel kunt veroorloven om iets heel anders te gaan doen, is dat toch geweldig? Maar ik maak me daar nog geen seconde druk om.”

Inspirerende vrouwen die hebben gediend als voorbeeld heeft ze niet. Wel kan ze “gezond jaloers” zijn op vrouwen die goed in het openbaar kunnen spreken. “Die daar zelfverzekerd staan. Als ik een verhaal moet houden, vraag ik me voortdurend af of het wel goed overkomt.”

Wiegmans zal niet op de barricaden gaan staan voor vrouwen. “Ik zou het best leuk vinden als er meer vrouwen kwamen bij AOT (nu 12 van de 180), maar niet leuker dan wanneer er mannen bij komen. Dat gevoel van 'wij vrouwen hebben iets aan elkaar' heb ik absoluut niet. Ik heb niet zoiets van 'wij vrouwen moeten allemaal naar de top'. Ieder moet voor zichzelf uitmaken wat zij met haar leven wil.”

Ze zal ook niet snel worden betrapt met een vrouwenblad. “Dat feministische, opgewonden gedoe irriteert me mateloos. Vrouwen die op tilt slaan als ze van een man een complimentje krijgen over hun uiterlijk en meteen beginnen over seksuele intimidatie. Dan denk ik 'doe effe normaal'. Stel dat ik hier bij AOT op alle slakken zout zou leggen en over elke vrouwengrap zou vallen, dan werd ik hier binnen de kortste keren vollédig afgebrand. Je kunt toch niet verwachten dat al die mannen zich gaan aanpassen aan die paar vrouwen?”

    • Friederike de Raat