Buitenlandse pers kraakt rol van Dutchbat

ROTTERDAM, 12 JULI. Enige buitenlandse kranten hebben gisteren kritische beschouwingen gewijd aan de rol van het Nederlandse bataljon VN-militairen Dutchbat bij de val van Srebrenica, en de houding van de regering in Den Haag.

De Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) besteedde een halve pagina aan de moeizame manier waarop Nederland omgaat met de val van Srebrenica onder de kop 'Der Fall Srebrenica wird die Niederlande noch eine Weile beschäftigen' (De val van Srebrenica zal Nederland nog wel een tijd bezighouden). De Nederlandse politiek zou de pijnlijke geschiedenis rond de val van Srebrenica en de rol van Dutchbat verdringen, en dat past volgens de krant in een Nederlandse politieke traditie waarin ook de politionele acties in Indonesië een plaats hebben.

De FAZ beschrijft de gebeurtenissen in Srebrenica van een jaar geleden en de ontwikkelingen in Nederland daarna, zoals het spreekverbod van de terugkerende Dutchbatters. Die 'politiek van terughoudendheid' van Den Haag heeft volgens de krant de geloofwaardigheid van de Nederlanders aangetast, omdat de indruk is blijven bestaan dat Den Haag de rol van Dutchbat bij de val van Srebrenica en de executies van moslimvluchtelingen uit de enclave heeft willen verdoezelen. Den Haag heeft volgens de FAZ van het begin af aan de rol van een hulpeloos slachtoffer aangenomen, steeds verwijzend naar de onmacht en machteloosheid van Dutchbat door het VN-mandaat dat de mogelijkheden tot ingrijpen beperkt, en het uitblijven van gevraagde luchtsteun tegen de oprukkende Bosnische Serviërs.

De krant vraagt zich af of het officiële Haagse standpunt, dat Dutchbat weinig heeft gezien van de massaexecuties van de moslims die gaande waren, te handhaven is. Tijdens het Joegoslavië-tribunaal heeft een Dutchbat-korporaal gezegd dat hij in Potocari de hele dag twintig tot veertig schoten per uur achter de huizen hoorde, waarbij hij niet uitgesloten achtte dat het om executies van moslimvluchtelingen uit Srebrenica ging. Over die schoten, schrijft de FAZ, is niets te vinden in het onderzoek dat Den Haag liet uitvoeren onder Dutchbatters.

Le Monde velt in een paginagroot artikel een keihard oordeel over kolonel Karremans. Hem wordt vooral kwalijk genomen dat hem voor het Internationaal Oorlogs Tribunaal in Den Haag expliciet moest worden gevraagd naar de massale executies die na de ontruiming van de enclave zouden hebben plaatsgehad. Vervolgens gaf Karremans, aldus Le Monde, heel kort antwoord “na een eindeloos exposé over de problemen die de blauwhelmen hadden ondervonden in de enclave, zoals het gebrek aan benzine en onderdelen, de aanvallen door de Serviërs en diefstal van materieel”.

“Tussen de val van Srebrenica, op 11 juli, en het vertrek van het bataljon, op 21 juli, zijn honderden moslims vermoord, onder meer in Karakaj, Pilica en Bratunac (..). Zelfs aan de rand van de VN-basis in Potocari werd gemoord. Maar nee hoor, de kolonel heeft er niets over gehoord”, sneert het Franse dagblad. “Karremans liegt waarschijnlijk als hij zegt dat hij niets heeft geweten van hetgeen zich afspeelde.” Dutchbat had op zijn minst medewerking kunnen weigeren bij de verdrijving van de burgers, vindt Le Monde.