Boze reactie Arafat op rede Netanyahu

TEL AVIV, 11 JULI. In Palestijnse kringen is woedend gereageerd op de opmerking van de Israelische premier Netanyahu, gisteren tot het Amerikaanse Congres, dat Jeruzalem de hoofdstad van Israel is en dat verdeling van de stad ontoelaatbaar is.

“Al-Quds al-Sharif (het heilige Jeruzalem, red.) is voor altijd de hoofdstad van Palestina”, aldus de Palestijnse president, Yasser Arafat, vanmorgen. De Marokkaanse koning Hassan riep gisteren op tot een bijeenkomst van het Jeruzalem-comité van de Islamitische Conferentie Organisatie om de impasse rond te stad te bespreken. Volgens het akkoord van Oslo uit 1993 tussen Israel en de Palestijnen zouden de onderhandelingen over de definitieve status van Jeruzalem in mei hebben moeten beginnen maar Netanyahu weigert de toekomst van de stad te bespreken.

Tijdens zijn bezoek aan de Verenigde Staten heeft Netanyahu zich hard opgesteld. In een gesprek met president Clinton onderstreepte de Israelische premier dat vooruitgang in het vredesproces pas mogelijk is als de veiligheid van de joodse staat gegarandeerd is. Ook wilde hij geen toezeggingen doen over de bevriezing van de bouw van nieuwe joodse nederzettingen in bezet gebied. In zijn rede tot het Congres, die dertien maal door applaus werd onderbroken, onderstreepte hij zelfs het recht van joden zich “overal in het land te vestigen”, waarmee hij impliceerde dat er nieuwe nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever zullen worden gesticht. In zijn rede verklaarde Netanyahu zich overigens wel bereid met de Palestijnen te onderhandelen over uitvoering van het Akkoord van Oslo.

In Israel zelf heeft Netanyahu een zee van kritiek geoogst met zijn opmerking tot het Congres dat hij de komende vier jaar geleidelijk om minder Amerikaanse hulp zal vragen. Nooit eerder heeft een Israelische premier in de VS openlijk de verplichting op zich genomen af te zien van een deel van de Amerikaanse economische hulp die nu 1,2 miljard dollar per jaar bedraagt. Daarnaast krijgt Israel per jaar nog eens 1,8 miljard dollar van de VS, maar dat geld moet worden besteed aan Amerikaanse wapens. Een groot deel van de 1,2 miljard dollar aan economische hulp gaat overigens op aan de aflossing van in de VS gemaakte schulden.

Premier Netanyahu presenteerde zijn ideeën over de vermindering van de Amerikaanse economische hulp als een uitvloeisel van zijn liberale politiek die Israel naar economische onafhankelijkheid moet brengen. Vrij kort na Netanyahu's uitspraken werd in de entourage van Netanyahu gezegd dat het niet in Israels bedoeling ligt de VS de komende jaren al om minder economische hulp te vragen. De vermindering wordt volgens deze kringen over een groot aantal jaren uitgesmeerd.

De uitspraken van Netanyahu hebben volgens de Israelische media op het ministerie van Financiën in Jeruzalem tot verwarring geleid. “In onze planning voor de lange termijn houden we zelfs geen rekening met één dollarcent minder”, zei een van de topfunctionarissen op dat ministerie tegen een Israelische krant.

Vermindering van de Amerikaanse economische hulp aan Israel zal volgens economen onvermijdelijk tot een daling van de levensstandaard in Israel leiden.

Israelische politieke commentatoren legden de uitspraak van Netanyahu uit als een aanwijzing dat Israel zich met het oog op te verwachten spanningen tussen Jeruzalem en Washington over het vredesproces bij voorbaat al probeert te ontworstelen aan eventuele Amerikaanse economische druk.