Wenders bestrijdt Japanse balkjes

TOKIO, 9 JULI. “Het moet een grap zijn dat ik hiervoor naar Tokio kom”, zei Wim Wenders gisteren tegen zichzelf terwijl de blote vrouwen hem aanstaarden van de pagina's van een Japans tijdschrift. Het blad vond hij toevallig op de achterbank van de taxi op weg van het vliegveld naar zijn hotel in Tokio.

Wim Wenders is dezer dagen namens filmmaker Michelangelo Antonioni in Tokio omdat de Japanse filmkeuring eist dat in twee scènes van Antonioni's film Al di la' delle nuvole uit 1995 het schaamhaar wordt afgedekt. Wenders assisteerde de 84-jarige Antonioni bij de regie omdat de laatste twaalf jaar geleden zijn spraakvermogen verloor.

“Antonioni begon hard te lachen toen hij het oordeel van de Japanse keuring hoorde. Wellicht is dat de beste reactie”, zei Wenders vandaag tijdens een persconferentie. “Maar Antonioni is juist bekend om de elegantie van zijn werk. Het afdekken van lichaamsdelen suggereert een obsceniteit die in de film juist helemaal niet aanwezig is. Dat kan men Antonioni niet aandoen.”

Tot voor kort tolereerde de Japanse overheid geen schaamhaar of geslachtsdelen in films en tijdschriften en werd het met zwarte balkjes afgedekt.

Onlangs is de politie echter toleranter geworden en dus heeft ook de filmkeuring haar standpunt afgezwakt. Schaamhaar is nu 'in principe' niet geschikt voor vertoning hetgeen ruimte geeft voor een flexibele interpretatie.

In het geval van Al di la' delle nuvole is het beeld van de naakte Sophie Marceau dan ook geen probleem, maar zodra hoofdrolspeler John Malkovich zich bij haar op bed voegt is volgens de Japanse filmkeuring afdekking van bepaalde delen gewenst. “De kijkers zullen dan niet anders kunnen denken dan dat de acteurs over iets beschikken dat een gewoon mens niet heeft”, aldus Wenders, die over het opnemen van de scène zei: “Zelf heb ik geen ervaring met dergelijke scènes en uiteindelijk besloot ik maar om m'n blik op Antonioni's gezicht te concentreren.”

De makers van de film hebben aldus protest aangetekend tegen het besluit, een unicum in de geschiedenis van het in 1956 opgerichte keuringsinstituut. De filmkeuring heeft gezegd 'snel' een besluit te nemen.

    • Hans van der Lugt