Turkse premier: nieuwe coalitie is een keerpunt

ANKARA, 9 JULI. Het Turkse parlement heeft gisteren met een krappe maar desondanks verrassende meerderheid van 278 tegen 265 stemmen zijn vertrouwen uitgesproken in de coalitieregering van de religieuze Welvaartspartij van Necmettin Erbakan en de conservatieve Partij van het Juiste Pad (DYP) van Tansu Çiller.

Het is voor het eerst in de ruim zeventigjarige geschiedenis van de seculiere republiek dat de politieke leider van een moslim-fundamentalistische partij premier wordt. Erbakan sprak in zijn dankwoord tot het parlement van een “keerpunt in de geschiedenis”. Hij feliciteerde tevens mevrouw Çiller “voor de moed die zij heeft getoond om met de Welvaartspartij in zee te gaan”. Mesut Yilmaz, de leider van de centrum-rechtse partij Moederlandpartij (ANAP) en de politieke rivaal van Çiller, schilderde hij af als “de man die de vogel uit zijn hand had laten vliegen”, gezien de weigering van ANAP om aan de regering deel te nemen.

Çiller was tot voor kort fel tegen het aan de macht brengen van de politieke islam. Zij waarschuwde er zowel in Turkije zelf als in Europa voor dat de Welvaartspartij het land wilde terugvoeren naar de donkere dagen van weleer. Sinds haar aantreden als partijleider midden 1993 (dat gevolgd werd door een premierschap) wordt Çiller gezien als het boegbeeld van het moderne, op het Westen georiënteerde Turkije. Zij onderstreepte die positie met sterke pleidooien voor de op 1 januari ingegane douane-unie tussen Turkije en de Europese Unie. Met name door seculiere vrouwen uit de middenklasse en hogere sociale groepen is de afgelopen weken verontwaardigd gereageerd op de beslissing van Çiller om met Erbakan in zee te gaan. Het zou haar er slechts om te doen zijn de drie parlementaire onderzoeken naar corruptie die tegen haar lopen in de doofpot te laten verdwijnen.

Veertien afgevaardigden van de DYP stemden gisteren tegen of onthielden zich van stemming. De verwachting is dat de partij op initiatief van Çiller disciplinaire maatregelen zal afkondigen tegen ten minste de nee-stemmers. Onder hen bevinden zich de voormalige minister van Buitenlandse Zaken en adviseur van Çiller Emre Gönensay en twee vrouwelijke afgevaardigden. Dogan Güres, voormalig chef van de Turkse generale staven en sinds de parlementsverkiezingen in december van het vorig jaar afgevaardigde namens de conservatieve DYP, nam gisteren niet aan de stemming deel. Volgens de media is in de afgelopen dagen vanuit legerkringen sterke druk op Güres uitgeoefend om zich te verzetten tegen het aan de macht brengen van de politieke islam door de DYP.