Leiders individueel verantwoordelijk

Hieronder volgen citaten uit de slotverklaring van de aanklager van het VN-tribunaal voor oorlogsmisdaden voormalig Joegoslavië bij de hoorzittingen tegen Radovan Karadzic en Ratko Mladic:

Omdat arrestatiebevelen tegen dr. Radovan Karadzic en Ratko Mladic niet uitgevoerd zijn en omdat deze twee mannen voor de internationale gerechtheid op de vlucht zijn, was deze buitengewone hoorzitting gehouden.

Een artikel 61-hoorzitting is geen proces in absentia. Het is een hoorzitting om u te tonen dat er redelijke gronden zijn te geloven dat de aangeklaagden enige of alle misdaden begaan hebben waarvan ze beschuldigd worden in de aanklachten (..) Het is vaak herhaald dat een artikel 61-hoorzitting een kans is voor de slachtoffers om hun stemmen te laten horen. Wellicht. Maar omdat dit geen rechtszaak is, kunnen deze stemmen alleen worden gehoord als een pleidooi aan dit tribunaal en de wereld om dr. Karadzic en generaal Mladic onmiddellijk te arresteren en te berechten.

(..) Voordat ik het bewijsmateriaal doorneem zou ik willen beklemtonen dat mijn opmerkingen vandaag gericht zijn op de individuele verantwoordelijkheid van dr. Karadzic en generaal Mladic alleen en niet op het Servische volk. Wij hebben niet het Servische volk aangeklaagd voor deze misdaden. (...)

De mannen in deze aanklachten waren de machtigste leiders in de Republika Srpska toen deze misdaden werden begaan en zijn dat ook nog vandaag. (..) Gedurende deze hoorzittingen hebben wij een klein gedeelte van het bewijsmateriaal tegen dr. Karadzic en generaal Mladic gepresenteerd om al het materiaal te presenteren zou onvoorzichtig zijn en de voortvluchtigen van het recht, die zich verborgen houden in hun schuilplaats in de Balkan, in de kaart hebben gespeeld. (..)

Van 1992 tot 1995, in wat nu bekend staat als 'Republika Srpska', hebben militaire troepen en politie onder het directe commando en controle van de beschuldigde een gedragspatroon getoond dat de onwettelijke detentie, moord, mishandeling, marteling, verkrachting en deportatie van burgers omvat. (..) Ons onderzoek toont dat deze kampen opgericht en geleid werden door de SDS (politieke partij van Karadzic, red.), de militairen en de politie, die onder directe controle stonden van dr. Karadzic. (..) Dr. Karadzic en generaal Mladic waren zich volledig bewust dat hun sluipschutters burgers doodden (in Sarajevo, red.) (..)

Nadat ze (akkoorden over Sarajevo, red.) waren ondertekend, stopten de sluipschutters als water uit een kraan die wordt dichtgedraaid.(..). In die tijd bevolen dr. Karadzic en generaal Mladic het gevangen nemen van UN-soldaten als gijzelaars. Ze waren zich er volledig van bewust dat zulk gedrag en grove overtreding van het internationaal recht is. (..)

De eigenlijke invasie van Srebrenica begon op 6 juli 1995, maar de belegering van de enclave begon in april van hetzelfde jaar toen de BSA (Bosnian Serb Army, red.) geen bevoorrading hulpgoederen toeliet. (..) Wat begon als een grotendeels symbolische macht van 600 Nederlandse soldaten in januari 1995 was gereduceerd tot ongeveer 420 soldaten toen de BSA-aanval op Srebrenica begon. (..) In waarheid en in feiten, toen de aanval begon op 6 juli, was het Nederlandse bataljon onderbezet, licht bewapend, slecht bevoorraad en uiteindelijk niet ondersteund door luchtkracht. (..) Generaal Mladic wist dit toen hij de enclave aanviel. (..) Zowel de heer Ruez als getuige A. hebben getuigd dat generaal Mladic veel van de plaatsen heeft bezocht waar duizenden ongewapende vluchtelingen vast werden gehouden.(..)

We hebben de getuigenis van getuige A. gepresenteerd, een man die overleefde en getuige was van een massa-executie die duizend levens nam. (..) terwijl hij daar was, zag hij Mladic praten met ondergeschikten.