Kabinet Italië houdt greep op staatsomroep Rai

ROME, 9 JULI. De winnaars van de Italiaanse verkiezingen van eind april hebben de oude reflex om de staatsomroep Rai onder hun controle te brengen, niet kunnen onderdrukken. De Rai heeft gisteren een nieuwe raad van bestuur gekregen die op dezelfde politieke lijn zit als het centrum-linkse kabinet.

Nieuw is dat drie van de vijf leden vrouw zijn en dat de bestuursleden uit de culturele hoek komen. Maar de staatsomroep is voor de nieuwe machthebbers te belangrijk gebleken om in handen te geven aan onafhankelijke managers.

De 62-jarige schrijver en literair criticus Enzo Siciliano en de 63-jarige regisseur Liliana Cavani zijn de bekendste leden in de nieuwe raad. Verwacht wordt dat de raadsleden Siciliano tot voorzitter van de Rai kiezen. De andere raadsleden zijn Fiorenza Mursia, directeur van de uitgeverij Ugo Mursia; Federica Olivares, oprichter van een uitgeverij die is gespecialiseerd in boeken over management; en Michele Scudiero, hoogleraar staatsrecht.

Het heeft twee maanden geduurd voordat deze benoemingen rond waren. Officieel is de nieuwe raad van bestuur benoemd door de voorzitters van de Kamer van Afgevaardigden en de Senaat - van Scudiero is voornamelijk bekend dat hij een vriend is van Senaatsvoorzitter Nicola Mancino. Maar achter de schermen is hard onderhandeld tussen de politieke partijen.

Rechts is boos dat zijn politieke lijn niet vertegenwoordigd is binnen de Rai. “De (centrum-linkse coalitie) Olijf vertegenwoordigt de helft van het electoraat en heeft zich meester gemaakt van heel het publieke radio- en televisiebestel,” zei Beppe Pisanu, fractieleider van Forza Italia, de partij van mediamagnaat Silvio Berlusconi. Toen Berlusconi twee jaar geleden de macht greep bij de Rai met een nieuwe raad van bestuur, was de oppositie nog wel vertegenwoordigd.

Maar ook tegenstanders van Berlusconi hebben kritiek op de nieuwe raad. “Wat een teleurstelling,” schreef Indro Montanelli, de decaan van de Italiaanse journalistiek, vanmorgen in de Corriere della Sera. “Ten aanzien van machtsinstrumenten als de Rai is de huidige politieke klasse hetzelfde waard als die van gisteren: ze wil mensen aan het roer op wie ze kan vertrouwen dat zij meegaand zijn.” De linkse krant La Repubblica schreef een wat moediger en fantasievoller keuze te hebben verwacht.

Een open vraag is nog of een schrijver, twee uitgevers, een regisseur en een hoogleraar wel de juiste bagage hebben om de publieke omroep te leiden op een moment dat die zwaar onder druk staat. De grote commerciële concurrent Mediaset, van Berlusconi, is allerlei initiatieven aan het ontplooien. Wil de Rai haar toekomst veilig stellen, dan kan zij niet achterblijven.

Vice-premier en minister van cultuur Walter Veltroni heeft gezegd dat het na de financiële sanering die is doorgevoerd onder de vorige voorzitter, Letizia Moratti, weer tijd wordt aandacht te geven aan de kwaliteit van de programma's. De culturele kopstukken in de raad van bestuur moeten daarvoor garant staan. Veel praktische problemen zullen worden behandeld door een nieuw te benoemen algemeen directeur van de Rai, die ruime bevoegdheden zou krijgen.

De benoemingen bij de Rai zullen Massimo D'Alema, als leider van de ex-communistische Democratische Partij van Links de belangrijkste macht achter de schermen, geruststellen. In een echo van de kritiek die Berlusconi twee jaar geleden als premier had op de pers, heeft D'Alema zich zondag erover beklaagd dat de grote landelijke dagbladen het kabinet van premier Romano Prodi weinig krediet geven en proberen verdeeldheid te zaaien in de Olijf-coalitie.

“Er zijn krachten binnen de Italiaanse economische wereld, die de kranten controleren, die er belang bij hebben dat de politiek zwak blijft. Dus dat regering kwetsbaar blijven,” zei D'Alema. Dat was een duidelijke verwijzing naar de Fiat-groep, die La Stampa bezit en de Corriere della Sera controleert.

    • Marc Leijendekker