In Tsjetsjenië dreigt oorlog op te laaien

MOSKOU, 9 JULI. De Russische legerleiding in Tsjetsjenië dreigt de vijandelijkheden te hervatten als de rebellen niet voor vanavond hun krijgsgevangen vrijlaten. De legerleiding heeft haar troepen in verhoogde staat van paraatheid gebracht en een nachtelijk uitgaansverbod afgekondigd.

Generaal b.d. Aleksander Lebed, de pasbenoemde secretaris van de Russische Veiligheidsraad, heeft in een vandaag gepubliceerd vraaggesprek met het Italiaanse blad La Repubblica gezegd bereid te zijn over een afscheiding van Tsjetsjenië te praten.

De Tsjetsjenen hebben het Russische ultimatum vanochtend beantwoord met het dreigement hun krijgsgevangenen te doden als de Russische troepen de stijd hervatten. Volgens onbevestigde berichten werd vanmiddag al hevig gevochten in het dorpje Gechi, in het zuidwesten van Tsjetsjenië. Het Russische ultimatum, aldus de separatisten, is slechts een voorwendsel van de Russen om de oorlog te hervatten.

Het (dreigement met) geweld volgt na een maand van relatieve rust in Tsjetsjenië, een maand waarin Boris Jeltsin in twee ronden als president van Rusland werd herkozen. Aan de vooravond van de verkiezingen heeft Jeltsin rebellenleider Zelimchan Jandarbijev in het Kremlin ontvangen en een kort bezoek aan de republiek gebracht. Daarbij verklaarde Jeltsin de anderhalf jaar durende oorlog ten einde en feliciteerde hij de Russische troepen met hun 'overwinning'.

Volgens het akkoord dat de strijdende partijen toen sloten, zouden alle krijgsgevangen worden vrijgelaten. Vóór 7 juli zouden de Russen hun controleposten opruimen en vóór 1 september zouden ze zich terugtrekken uit Tsjetsjenië, in ruil voor een niet nader gedefinieerde 'demilitarisering' van de rebellen.

Beide partijen hebben elkaar de afgelopen dagen beschuldigd van schendingen van het bestand. De Russen hebben nog lang niet al hun controleposten opgeruimd, erkende een militaire woordvoerder. Maar dat kwam volgens hem omdat de Tsjetsjenen doorgingen met het leggen van hinderlagen en het uitvoeren van verrassingsaanvallen.

De Russische bevelhebber in Tsjetsjenië, generaal Vjatsjeslav Tichomirov, sommeerde gisteren “meneer de bandiet Jandarbijev” voor vandaag 18.00 uur plaatselijke tijd (16.00 uur Nederlandse tijd) al zijn krijgsgevangenen vrij te laten. “Anders zal ik gepaste stappen nemen om de bandieten en terroristen te vernietigen”, zei hij voor de televisie.

De rebellen op hun beurt beschuldigen de Russen van het beschieten van dorpen in het zuiden van de deelrepubliek. Daarbij zijn onder andere de weinig nauwkeurige maar zeer krachtige Grad-raketwerpers gebruikt, zo zei rebellenwoordvoerder Movladi Oedoegov gisteravond tegen het radiostation Echo van Moskou. Hij riep “de hoogste politieke leiding” in Moskou op “onvoorwaardelijk zijn afspraken na te komen”. Anders dreigt volgens hem “volledige oorlog”.