Israelisch kabinet bezuinigt op overheidsuitgaven

TEL-AVIV, 8 JULI. De Israelische premier Benjamin Netanyahu heeft een pakket bezuinigingen op de overheidsuitgaven bekendgemaakt van 2,6 miljard gulden. Het kabinet besloot tot dit pakket met 14 stemmen voor bij 3 onthoudingen.

Brede sectoren van de samenleving, inclusief het leger en de politie, worden door deze bezuinigingen getroffen.

Vlak voor zijn vertrek naar de VS noemde Netanyahu het besluit “een pijnlijke ingreep om de zieke te genezen”. Avraham Shohat, de vroegere socialistische minister van financiën, heeft zich gisteravond fel afgezet tegen de bewering van Netanyahu dat de economische erfenis die hij van het gevallen bewind van Shimon Peres en van hem heeft gekregen, ziek zou zijn. “Hij kreeg van ons een economie in heel goede staat”, zei hij. Maar ook hij zou hebben bezuinigd.

De hardste klappen krijgt de middenklasse te incasseren, terwijl de rijken er zonder belastingverhoging betrekkelijk goed van af komen. Besnoeid wordt er op de kinderbijslag, het onderwijsprogramma, de gezondheidszorg en de defensieuitgaven.

In de samenstelling van het bezuinigingspakket zien Israelische economen het begin van de grote liberale economische hervormingen die Netanyahu in de Israelische economie wil doorvoeren. Begrippen als 'Reaganisme' en 'Thatcherisme' zijn in de discussie over de bezuinigingen al gevallen.

Het besluit heeft een storm van protest uitgelokt, ook vanuit de parlementsfractie van Likud, de partij van Netanyahu. Parlementariërs van de onlangs weer aan de macht gekomen Likud-partij beklagen zich erover dat Netanyahu er niet tegenop heeft gezien om juist de zwakkere sociale groepen in de samenleving, die massaal Likud hebben gestemd, met de rug tegen de muur te zetten.

De Histadroeth, het algemeen vakverbond, heeft scherpe protestacties tegen de bezuinigingen aangekondigd. Parlementariërs van de regeringspartijen en van van de oppositie betwijfelen of het bezuiningingspakket in zijn huidige vorm door de Knesseth, het Israelische parlement, zal komen.

Premier Netanyahu vindt de bezuiningen noodzakelijk om de inflatie te bedwingen. De gouverneur van de bank van Israel, Yacov Frenkel, wil de inflatie van rond de 17 procent op jaarbasis te lijf gaan met een hoge rente en door de devaluatie van de shekel te blokkeren. Industriëlen vinden de shekel overgewaardeerd en zij dringen aan op een devaluatie.

Netanyahu zei vannacht dat de maatregelen van zijn regering Amerikaanse investeerders moeten aanmoedigen in de Israelische economie te investeren.

De bezuinigingen gaan zover dat gasmaskers die na de Golfoorlog werden uitgedeeld, voorlopig niet zullen worden vernieuwd. Ouden van dagen raken nogal wat van de voordelen van de ouderdomskaart kwijt. Gedemobiliseerde soldaten zien meer dan dertig procent van hun bij de wet geregelde premie de lucht ingaan. “Van ons wordt verwacht dat we vrijwillig in gevechtseenheden dienen, maar als het er op aan komt laten ze ons in de kou staan”, aldus een soldaat uit een gevechtseenheid in Libanon vanmorgen.

Ook vrouwen van officieren hebben voor het bureau van Netanyahu in Jeruzalem gedemonstreerd tegen vermindering van de soldij van beroepsmilitairen.

Ook buitenlandse investeerders in Israel krijgen te maken met een hun minder welgezinde houding. Er wordt aan belastingvoordelen getornd en de steun van Israelische schatkist in de vorm van aanmoedingspremies gaat flink naar beneden, afhankelijk van het gebied waar een nieuwe fabriek wordt opgericht.

    • Salomon Bouman