Bonn stopt Frans-Duits project Hélios

BONN, 8 JULI. Na een machtswoord van kanselier Helmut Kohl over de hoogte van het defensiebudget voor '97 en volgende jaren heeft Duitsland volgens minister Volker Rühe “geen geld meer” voor verdere ontwikkeling van de Frans-Duitse spionagesatelliet Hélios.

Ook andere investeringen moeten worden afgelast of uitgesteld. Als hij moet kiezen prefereert Rühe (Defensie) aanschaf van de tranpsporthelikopter NH-90 boven bestelling van de Frans-Duitse gevechtshelikopter “Tigre”.

Deze voor de Frans-Duitse militaire samenwerking pijnlijke opmerkingen maakte Rühe gisteren in een interview met het zondagsblad Bild am Sonntag. De Tigre, waaraan sinds 1983 wordt gewerkt, is het eerste Frans-Duitse wapenproject. Voor beide helikopterprojecten dreigen nu moeilijke tijden. Want na president Jacques Chiracs beslissing van afgelopen voorjaar om het Franse leger te verkleinen en om te zetten van een dienstplichtigen- in een vrijwilligersarmee wordt aangenomen dat Parijs niet meer dan honderd Tigres (in plaats van 215) zal bestellen en maar 50 NH-90's (in plaats van 220).

Kanselier Kohl heeft intussen hardhandig een einde gemaakt aan het gevecht tussen Rühe en minister Theo Waigel (CSU, Financiën) over het defensiebudget voor 1997. Waigel, die ook voorzitter is van de Beierse CSU, had Rühe's budget volgend jaar met één miljard willen korten tot 46 miljard mark. Rühe had zich daarover twee weken geleden schriftelijk bij Kohl beklaagd. Nadat de tekst van zijn brief bij de media was beland en hoge militairen en defensie-ambtenaren openlijk aan het lobbieën waren gegaan tegen de geëiste bezuinigingen, kreeg de minister begin vorige week een openlijk reprimande van Kohl.

Na overleg met Waigel en Rühe, die met is vakantie is, heeft Kohl nu kortweg verklaard: “het conflict over het defensiebudget is voorbij, de Bundeswehr is in de 14 jaar van mijn kanselierschap nooit te kort gekomen en dat zal ook zo blijven”.

Overmorgen zal het Duitse kabinet formeel beslissen. Aangenomen wordt dat Rühe voor 1997 46,5 miljard krijgt en de beide volgende jaren 500 miljoen en één miljard méér. Twee grote vragen resteren voor een debat dat nog lang kan duren: Is het mogelijk, bij personeelskosten van 39 miljard, om de omvang van de strijdkrachten op 340.000 te houden en daarmee ook de basis voor een dienstplichtigenleger, zoals Kohl/Rühe wensen? En, wat gaat Rühe's verder verkrapte investeringsruimte betekenen voor de bestelling van 120 à 130 Europese gevechtstoestellen van het toch al “afgeslankte” type Jäger '90? Het Duitse aandeel moet overwegend worden geproduceerd in Beierse fabrieken van de noodlijdende Daimler-dochter Dasa. Dus in de “thuisstaat” van CSU-voorzitter Waigel, die bezuinigingen eist maar er bij de Hamburger Rühe bijvoorbeeld al eerder groot bezwaar tegen maakte dat daarom (ook) in Beieren kazernes zijn gesloten.