Uitkering aan gedetineerden niet beëindigd

DEN HAAG, 6 JULI. Gedetineerden houden in de cel vaak recht op een volledige sociale uitkering, ondanks een harde toezegging van minister Sorgdrager (Justitie), op 21 april vorig jaar aan de Tweede Kamer, dat daar een einde aan zou komen.

Sorgdrager zegde destijds toe over deze kwestie contact op te nemen met de staatssecretaris van Sociale Zaken. “Dat is niet gebeurd”, aldus een woordvoerder van dat ministerie. Een zegsman van Justitie meldt dat er wel contact is geweest tussen Sorgdrager en de voormalige staatssecretaris van Sociale Zaken, Linschoten. Daaruit bleek dat het probleem zich vooral voordeed bij ter beschikking stelling (tbs) in combinatie met de WAO.

In het verleden werden mensen met tbs langdurig behandeld in klinieken. Justitie is verplicht dat te bekostigen. Als ze na enkele jaren vrij kwamen, kregen ze vaak grote bedragen uitbetaald als gevolg van het doorlopen van de WAO-uitkering. Volgens Justitie is dat niet meer zo, want net als bij psychiatrische ziekenhuizen en verpleeghuizen wordt na een jaar een eigen bijdrage verlangd.

Voor de bijstand en de WW geldt al sinds jaar en dag dat de uitkering vervalt bij hechtenis. Maar in de praktijk lopen bijstandsuitkeringen bij een korte gevangenisstraf gewoon door. Datzelfde geldt voor uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid en nabestaanden plus de AOW.

In 1984 zegde staatssecretaris De Graaf (Sociale Zaken) toe dat hij zou kijken naar de verschillen in de manier waarop de sociale zekerheidssector omspringt met uitkeringen in de cel. Oud-minister Hirsch Ballin (Justitie) beloofde dat hij een eigen-bijdragensysteem zou uitwerken voor gedetineerden met een eigen inkomen.

Vorig jaar meldde Sorgdrager de Kamer dat het al uitgewerkte plan gedetineerden een eigen bijdrage te vragen, van tafel was. Het zou veel eenvoudiger zijn uitkeringen “zoveel mogelijk te stoppen in geval van vrijheidsbeneming”. Net als haar voorganger Hirsch Ballin (CDA) bleef zij overigens van mening dat “het ongewenst is dat uitkeringen aan gedetineerden worden verstrekt”.

De eigen bijdrage zou volgens de eerste ramingen 18,4 miljoen gulden opleveren, waar inningskosten van 3,1 miljoen tegenover staan. Onderzoek uit juni 1993 en januari 1994 heeft aangetoond dat bijna dertig procent van de gedetineerden een bij de belastingdienst bekend inkomen genoot. Die groep moet bijdragen in de 'kost en inwoning' die de Staat met 24-uurs verzorging verleent.