India; Als de stroom uitvalt, zoemen alleen nog de muggen

NEW DELHI, 6 JULI. De meest vervloekte instelling in New Delhi is naar alle waarschijnlijkheid het stedelijke elektriciteitsbedrijf DESU, al wordt het dicht op de hielen gezeten door de plaatselijke telefoonmaatschappij, die eveneens op een treurig stemmende staat van dienst kan bogen.

Elke dag en nacht weer klinken uit vele honderdduizenden kelen in de Indiase hoofdstad verwensingen en verzuchtingen, wanneer de stroomleveranciers voor de zoveelste keer verstek laten gaan en de ventilatoren, lampen, televisies, broodroosters, computers en fabrieksmachines voor onbepaalde tijd uitvallen.

Menigeen zit overdag op zijn werk te knikkebollen na een akelige hete nacht zonder de weldadige koelte van ventilatoren of airconditioners. Het enige gezoem in hun slaapkamers is afkomstig van de talrijke muggen. 's Morgens even een frisse douche nemen is er al evenmin bij: doordat de meeste waterpompen elektrisch worden aangedreven, is er ook geen water.

De enige stroom die wel onverminderd doorgaat, is die van ingezonden brieven bij kranten. “Meneer”, schreef deze week een wanhopige A.K. Mahajan aan The Indian Express, “Frequente stroomstoringen gedurende de hele zomer maken het leven voor ons tot een hel. Elke dag hebben we het de laatste paar maanden tien tot twaalf uur zonder stroom moeten stellen.”

Het ongeluk wil dat juist in de zomer, wanneer het kwik tot ruim boven de 40 graden Celsius stijgt, de stroom het snelst uitvalt. De DESU kan dan de vraag bij lange na niet bijbenen en zo ziet het bedrijf zich genoopt tot load shedding, een eufemisme voor het tijdelijk afsluiten van de stroom.

Zoals gebruikelijk in India zijn de lasten ongelijk verdeeld. De rijken in mooie villawijken worden door de DESU aanzienlijk beter bediend dan de armeren. Dit terwijl de rijken veel beter zijn gewapend tegen de haperende stroomvoorziening. Bij hun prijken generatoren in de achtertuin of staan binnen zogeheten inverters, een soort batterijen dat zichzelf oplaadt zolang er elektriciteit is en garant staat voor een beperkte stroomvoorziening wanneer de DESU hen weer eens in de steek laat.

Ook in mijn relatief welgestelde wijk blijft het echter behelpen. Het is tegenwoordig bijna onbegonnen werk een televisieprogramma van langer dan een half uur te bekijken. Als we al stroom hebben, is er altijd een goede kans dat na korte tijd de volgende wijk, waar mijn kabelexploitant zetelt, zonder elektriciteit zit, waardoor er geen programma's vallen door te geven en het aan onze kant slechts sneeuwt op het scherm.

Bovendien fluctueert de stroom heftig. Daardoor bleken op een kwade dag plotseling alle elektronische apparaten in huis te zijn doorgebrand. “Ja, u was niet thuis, toen we wat aan een nabijgelegen paal moesten sleutelen en we konden niet wachten”, legde een besnorde ambtenaar, die na een noodkreet snel op zijn fiets was komen aanzetten, bereidwillig uit.

Tot overmaat van ramp is er voor de inwoners van New Delhi geen enkel vooruitzicht op verbetering. Integendeel: de vraag naar stroom groeit veel sneller dan het aanbod. Dankzij de gestegen welvaart onder de middenklasse, vooral ten gevolge van de economische liberalisering van de afgelopen jaren, schaffen steeds meer mensen airconditioners en andere stroomvretende apparatuur aan, die het net zwaar belasten. Ook de vraag van het bedrijfsleven neemt snel toe.

De DESU zelf is veel te arm om de stroomvoorziening te moderniseren en uit te breiden. Het door de overheid gedreven bedrijf blijft zich bedienen van primitieve kabels die lukraak op gammele palen in de stad worden bevestigd.

Overal in New Delhi zijn de vreemdste knoedels van elektrische daden te zien. Van tijd tot tijd worden mensen geëlektrocuteerd door neervallende of loshangende draden.

Een van de kernproblemen bij de DESU is dat slechts 48 procent van de klanten daadwerkelijk zijn rekeningen betaalt. Met name de talrijke inwoners van sloppenwijken zijn er aan gewend geraakt dat ze illegaal en voor niets stroom kunnen aftappen van een van die knoedels in de stad. De politici, bevreesd de stemmen van deze armen te verliezen, weigeren de status quo te doorbreken.

Hierdoor zit de DESU altijd op zwart zaad en is er geen cent over om te investeren in betere, energiebesparende technologie. Door gebrekkige kabels gaat bijna de helft van de elektriciteit verloren die de DESU van buiten Delhi ontvangt.

De illegale aftapperij bevordert bovendien een klimaat van corruptie binnen de DESU. Wie de inspecteur van de meterkast wat toestopt, ontvangt een bescheiden rekening. “Bij mensen die moeilijk tegen ons doen, aarzelen we daarentegen niet een nulletje aan de rekening toe te voegen”, erkende onlangs een beambte van de maatschappij ruiterlijk.

Een schrale troost voor de geplaagde bewoners van Delhi is dat het altijd nog erger kan. In de uit zijn krachten gegroeide zuidelijke stad Bangalore, een belangrijk hightech centrum, kunnen veel fabrieken tegenwoordig maar de helft van de tijd op stroom rekenen.

En de boeren in sommige streken van de woestijnstaat Rajasthan houden 's nachts steevast de wacht, omdat er dan af en toe een beetje stroom is, waarop ze hun irrigatiepompen kunnen laten lopen. Overdag hoeven ze daar niet op te rekenen. In veel dorpen van India tenslotte hebben ze nog helemaal geen elektriciteit, maar daar is men eraan gewend.

    • Floris van Straaten