'2000 is een romantisch jaar, 1998 zegt niemand iets'; Twist om datum Friezen-reünie

LEEUWARDEN, 6 JULI. Komt de grote Friezen-reünie in 1998, bij de viering van 500 jaar Friesland of in 2000? Dat is de vraag die menig Fries momenteel bezighoudt. Friezen 'om útens' (zij die buiten de provinciegrenzen wonen) blijven hun leven lang verknocht aan hun 'heitelân'.

Het leek de provincie Fryslân een goed idee om enkele duizenden 'landgenoten' in den vreemde uit te nodigen voor de viering van het 500-jarig zelfstandig bestuur van de provincie in 1998. Maar de Stichting Simmer 2000 broedt al drie jaar lang op een soortgelijk plan. De Friezen-reünie zou het belangrijkste onderdeel worden van het vijfjaarlijkse traditionele culturele Frysk Festival dat in 2000 weer wordt gehouden. In de zomer van het magische jaar 2000 zouden duizenden Friezen worden uitgenodigd voor het theater-, dans- en muziekfeest rond de eeuwwisseling. Ze zouden logeren in Friese gastgezinnen. De leden van de stichting Simmer 2000 wisten niet dat in 1998 de 500-jarige zelfstandigheid van Friesland ook groots zou worden gevierd.

De lont sloeg in het kruidvat toen de Friese commissaris L. Hermans voor Omrop Fryslân verklaarde dat de Friezen-reünie het beste in 1998 kan worden gehouden. In het jaar 2000 zijn er al zoveel activiteiten, zo stelde Hermans. Initiatiefnemer G. van Duinen van Simmer 2000 knapte bijna uit haar vel, toen ze Hermans hoorde verkondigen dat de 'buitenlandse' Friezen het beste in 1998 naar Friesland konden worden gehaald. Daar was geen enkel overleg over geweest! Maanden daarvoor had er wel een gesprek plaatsgehad tussen de Friese gedeputeerde B. Mulder en de leden van de Stichting, waarin onder meer de Leeuwarder schrijver C. 't Hart en oud-hoofdredacteur H. Speerstra van de Leeuwarder Courant zitting hebben.

Bekeken werd of beide plannen “geïntegreerd” konden worden. Het gesprek leverde niks op. Zowel provincie als stichting bleven op hun eigen standpunt staan. 't Hart: “Zo'n reünie moet natuurlijk in 2000 plaatsvinden. Dat is een mooi romantisch jaar, dat veel meer tot de verbeelding spreekt dan 500 jaar Friesland. In 1498 kreeg één of andere hertog Friesland in handen, een historische gebeurtenis die absoluut niks voorstelt.”

Een woordvoerster van de provincie ontkent dat er nu twee keer achterelkaar Friezen om útens uitgenodigd worden voor een bezoek. “Nee, het is het idee van de Stichting en dat pikken we niet af”, verzekert zij. De uitlating van de Friese commissaris berustte op een “misverstand”. De schrijver 't Hart gelooft haar, maar is somber gestemd over de financiële haalbaarheid van het groots opgezette Frysk Festival plus reünie in 2000. “We zijn afhankelijk van de provincie voor subsidie en die kan het geld maar één keer uitgeven.” Weliswaar spaart de provincie volgens 't Hart voor het Frysk Festival, “maar je kunt niet twee keer een groot feest bekostigen.” Hem kwamen geruchten ter ore dat de provincie het Frysk Festival van Simmer 2000 nu over de eeuwwisseling wil heentillen: naar 2002. Dan is het immers vijf jaar na de festiviteiten van 1998. “Dan komt er geen reünie. Zoiets moet gewoon in 2000 gehouden worden. We gaan voor goud en niet voor karton!”

    • Karin de Mik