Vrijspraak in proces moord para's België

BRUSSEL, 5 JULI. Het Militair Gerechtshof in Brussel heeft gisteren een hoge legerofficier volledig vrijgesproken van schuld aan de dood van tien Belgische commando's die twee jaar geleden tijdens een VN-operatie in Rwanda werden vermoord.

De Belgische auditeur-generaal had de betrokken militair, kolonel Luc Marchal, beschuldigd van “onopzettelijke doding door gebrek aan voorzichtigheid”.

De tien Belgische commando's werden op 7 april 1994 in een hinderlaag gelokt en vermoord door militairen van de Rwandese presidentiële garde. Dat gebeurde op de dag na de moordaanslag op de toenmalige president, Habyarimana, die leidde tot massaal bloedvergieten in Rwanda. De Belgische militairen hadden tot taak gekregen de Rwandese premier Agathe Uwilingiyimana te beschermen. Maar ze waren daarvoor onvoldoende uitgerust en ze werden daardoor blootgesteld aan onverantwoord hoge risico's, aldus de nu weerlegde beschuldiging tegen kolonel Marchal. Het proces tegen Marchal deed de afgelopen tijd veel stof opwaaien uit omdat Marchal als Belgisch militair terecht moest staan, terwijl de politieke verantwoordelijkheid voor de VN-operatie in Rwanda niet aan de orde werd gesteld. Bovendien voerde Marchal orders uit van een hogere VN-bevelhebber die zich niet hoeft te verantwoorden voor de militaire rechter in België.

Familieleden van de omgebrachte soldaten hadden ook een klacht ingediend tegen luitenant-kolonel Dewez, die commandant was van het Belgische bataljon blauwhelmen in Kigali. Deze werd eerder al gesponeerd.

De opdracht om de premier te beschermen was niet afkomstig van kolonel Marchal zelf, maar van diens superieur bij de VN in Rwanda, de Canadese generaal Roméro Dallaire. Kolonel Marchal was slechts verantwoordelijk voor de beslissing Belgische blauwhelmen aan te wijzen voor de uitvoering van die taak, terwijl in Rwanda al enige tijd een felle hetze aan de gang was tegen met name de aanwezigheid van Belgen in het land.

Het hof zei gisteren dat Marchal direct noch indirect verantwoordelijk kan worden gesteld voor de dood van de blauwhelmen. Zelf reageerde kolonel Marchal opgelucht op de uitspraak. Volgens hem was het VN-mandaat voor het optreden in Rwanda “excellent” tot de dag van het neerschieten van het vliegtuig van president Habyarimana. Daarop werd door de VN-leiding in New York “onvoldoende snel” gereageerd, zo zei Marchal gisteren.