Verslaafd aan geld

Po Bronson: De poenjagers (Bombardiers). vert. Sophie Brinkman. Uitg. De Arbeiderspers. 335 blz. ƒ 45,-

De plaats waar optieverkopers werken, de handelsvloer van investeringsbanken, vormt één open krankzinnigeninrichting. In een adembenemend tempo, rollend van de ene absurditeit in de andere, beschrijft de Amerikaan Po Bronson, zelf afkomstig van de investeringsbank First Boston, in Bombardiers het dagelijkse bestaan van obligatiehandelaren. Ze leven ongezond, met als enige motivatie geldzucht. 'Het was een smerig beroep, maar het geld was verslavend en de ene verslaving leidde tot de andere en ze gingen allemaal kapot.'

De poenjagers, zoals de platte Nederlandse titel luidt (de vertaling zelf is trouwens voortreffelijk) is het Catch-22 van de financiële markten. De waanzin van de oorlog die Joseph Heller beschreef, verplaatst zich bij Bronson naar de obligatiehandel. De verkoper die beweert dat hij een weerzinwekkende afkeer heeft van de obligatiehandel, staat onder de zwaarste druk om steeds grotere bedragen te verkopen, waardoor zijn succes als handelaar toeneemt. En zoals de militairen in Catch-22 hun oorlog als een buitenkans voor winstgevende handeltjes beschouwden en uiteindelijk hun eigen kamp bombardeerden, zo leiden de obligatieverkopers in De poenjagers een bestaan waarin alles verhandelbaar is.

Het verhaal speelt zich af op de fictieve, maar aan de werkelijkheid ontleende handelsvloer van de Atlantic Pacific Bank in San Francisco. De handelaren laten de puddingbroodjes invliegen met de interne post uit New York, ze oefenen future-contracten uit op hun lunch, ze schrijven gevoelige informatie op papieren servetjes die ze als zakdoekjes kunnen wegsnuiten mochten de toezichthouders van de federale overheid een inval doen. Ze balanceren allemaal op de rand van een inzinking en leven van geruchten die ze zelf verspreiden of waarvan ze het slachtoffer worden.

Het motto van de verkopers is: Wees de obligatie. Ze leuren met obligaties ter financiering van de sanering van de Amerikaanse spaarbanken, ze verkopen de illusie van voorspoed in Roemenië na de val van het communisme en ten slotte verpatsen ze de hele Dominicaanse Republiek.

Ook al neemt de weerzin om waardeloze obligaties te verkopen toe, eerzucht en hebzucht winnen het keer op keer. 'Deze obligaties gaan er in als drugs in een getto', roept een verkoper naar een van zijn klanten.

Terloops schetst Bronson een ontluisterend beeld van de banken die handelen in financiële illusies. De financiële carroussel draait en de enigen die altijd winnen zijn de obligatieverkopers van de investeringsbanken.

Persoonlijke frustraties, seksuele intimidaties, mislukte liefde, opoffering van het privé-leven, de terreur van de chef en de onzinnigheid van het kantoorbestaan zorgen voor de decorstukken van het verhaal. Bronson heeft met vlijmscherpe humor de façade van verstandige zakelijkheid van de investeringsbanken doorgeprikt.

    • Roel Janssen