'Latin nog niet serieus genomen'

Percussionist Lucas van Merwijk geldt als een van de beste drummers en timbalero's van Nederland. Zijn specialiteit is de latin-muziek. “Je hoeft allang geen Cubaan of Puertoricaan meer te zijn om mee te tellen.”

Nueva Manteca: 12/7 20 u, Jan Steenzaal. Lucas van Merwijk and his Cu-bop City Big Band: 14/7, 20u, Mondriaanzaal.

“Mensen roepen al zolang ik het speel dat latin in is,” lacht percussionist Lucas van Merwijk. “Het is altijd in. Elk jaar weer. Maar er verandert niets. Latin wordt nog steeds niet helemaal serieus genomen. Er is bijvoorbeeld geen vaste concertzaal in Nederland en het kost veel moeite om geld los te krijgen om op uitnodigingen van buitenlandse festivals in te kunnen gaan.”

Van Merwijk (De Bilt, 1961) geldt als een van de beste drummers en timbalero's van Nederland. Het drummersvakblad De Slagwerkkrant riep hem meerdere malen uit tot favoriet. Behalve bij Jan Laurens Hartongs succesvolle latin-band Nueva Manteca, treedt Van Merwijk op het aanstaande North Sea Jazzfestival ook op met zijn eigen, negentienkoppige, Cu-bop City Big Band.

Van Merwijk is net terug van een optreden en een clinic op een salsafestival in Jyväskylä, Finland. “Ik hoorde daar een Finse salsaband”, zegt hij. “Die was vreselijk populair. Ze zongen dan ook in het Fins.”

Een mooier bewijs van de gestage verspreiding van de latin-muziek is niet denkbaar: een tropische muziekvorm die tot bloei komt in Scandinavië. Van Merwijk kijkt er niet van op. “Tegenwoordig wordt er overal goed gespeeld. In Amerika, maar ook in Japan en in Europa. Je hoeft allang geen Cubaan of Puertoricaan meer te zijn om mee te tellen.”

Voor het goedbetalende studiowerk moet je als latin-muzikant volgens Van Merwijk in Los Angeles zijn. Hij overwoog om er te gaan wonen. “Daar zit de top. In zo'n omgeving speel je scherper. Nederland is minder kritisch.” Uiteindelijk is hij hier gebleven. “Hier kan ik tenminste doen wat ik leuk vind.”

Zoals een cd maken met werk van Frank 'Machito' Grillo, een van Van Merwijks helden. “Ik hoorde Machito voor het eerst in 1982 in de Kroeg in Amsterdam, een paar jaar voor zijn dood. Dat concert heeft enorme indruk op me gemaakt. Geweldig, hoe zo'n oude man nog tekeer kon gaan. Sindsdien is het altijd mijn wens geweest om Machito's muziek opnieuw uit te voeren. Om zelf het pure speelgenot te voelen, dat ik toen bij hem zag.”

Het was niet eenvoudig om alle originele arrangementen te achterhalen - zeker niet van stukken zoals Afro-Cuban Suite, “waarvan nog nooit iemand had gehoord.”

Sommige partijen bleken in het bezit te zijn van bevriende medemuzikanten zoals arrangeur Ray Santos, of moesten alsnog worden overgeschreven van de plaat.

Van Merwijk geeft les op conservatoria en bespeurt bij veel studenten een behoefte om het Cubaanse voorbeeld 'op religieuze wijze' na te volgen.

“Maar latin biedt veel meer mogelijkheden. Fusies tussen verschillende stijlen leveren soms spannende muziek op,” vindt hij. “Zoals ook het spelen van jazz of pop-repertoire in een latin-setting.”

Dat laatste deed Nueva Manteca op de cd 'Let's play the music and dance'. Momenteel bewerkt de groep stukken van onder anderen Woody Shaw en Wayne Shorter.

Van Merwijk was een van de eersten in Nederland die de traditionele latin-percussie wisten over te zetten op drums. Hierdoor kon één drummer de rol van meerdere percussionisten overnemen. “Tegenwoordig is een drumstel normaal geworden in een latin-band, als aanvulling op de percussie,” zegt Van Merwijk.

Tijdens optredens ziet hij het als een uitdaging om, met de andere (twee) percussionisten, als team tegenspel te bieden aan de rest van de band. Dat vereist een fijne aanpak.

“Als de soep wordt bereid en ik gooi er wat zout bij, is het niet de bedoeling dat alle anderen er ook zout bijgooien,” legt Van Merwijk uit. “Zoiets moet je afstemmen.”

    • Viktor Frölke