PIM JACOBS 1934-1996; Jazz met een glimlach

De gisteren op 61-jarige leeftijd overleden jazzpianist Pim Jacobs zal de geschiedenis ingaan als een van de eersten die erin slaagden jazz in Nederland salonfähig te maken. Meer dan een muzikaal vernieuwer of eigenzinnig solist, toonde Jacobs zich een kundig begeleider van beroemde vocalisten, onder wie in de eerste plaats zijn vrouw Rita Reys. Op het aanstaande North Sea Jazz Festival zal hem, voor zijn verdiensten voor de Nederlandse jazz, postuum de Bird Award Special Appreciation worden toegekend.

Willem Bernard Jacobs werd op 29 oktober 1934 geboren in Hilversum als zoon van een advocaat en een balletdanseres. Op zesjarige leeftijd begon hij aan zijn piano-studie. Na successen in de Avro-Jazzcompetitie trad hij op met een eigen trio, bestaande uit zijn jongere broer Ruud op bas en Wessel Ilcken op slagwerk. Jacobs ontmoette Ilckens vrouw Rita Reys in 1954 tijdens een sessie in de roemruchte Amsterdamse club Sheherazade. Het trio, al dan niet aangevuld met Reys en de eveneens onlangs overleden gitarist Wim Overgaauw, begeleidde muzikanten als Stan Getz, Tony Scott, Herbie Mann, Johnny Griffin, Bud Shank en Stephane Grappelli en speelde op festivals in Europa en de Verenigde Staten. In 1956 nam het Trio Pim Jacobs deel aan de historische plaatopnamen voor 'Jazz Behind the Dikes'. In 1960, drie jaar na het overlijden van Ilcken, trad Jacobs met Reys in het huwelijk. In uiteenlopende bezettingen maakten Jacobs en Reys in de jaren daarna furore in binnen- en buitenland, wat zijn weerslag vond in een dozijn albums voor labels als Philips en CBS. Wanneer Amerikaanse grootheden als Ella Fitzgerald, Sarah Vaughan en Tony Bennett in de jaren daarna Nederland aandeden, werden zij steevast door het trio Pim Jacobs begeleid.

Medio jaren zestig ontdekte Jacobs - na jarenlang schoolconcerten te hebben gegeven om een nieuw publiek in jazz op te voeden - een voor dat doel effectiever medium: de televisie. In programma's als 'Dzjes Zien', 'Jazz met Jacobs' en 'Rodeo' voor de Avro en later 'Music all in' voor de Tros trachtte Jacobs met zijn karakteristieke lange gestalte en ontspannen dictie de goegemeente te enthousiasmeren voor lichte muziek. En niet zonder resultaat. Samen met Louis van Dijk groeide Jacobs gaandeweg uit tot de personificatie van 'jazz met een glimlach': niet te ingewikkelde swing voorzien van aangename akkoorden en overzichtelijke uitstapjes van de rechterhand. Om deze reden werd Jacobs muziek tot zijn ongenoegen ook wel omschreven als easy listening, een genre dat nu overigens hernieuwde populariteit geniet onder trendsetters. Minder bekend was Jacobs' filmmuziek, voor onder andere Bert Haanstra's Glas en Zoo en zijn balletmuziek voor Hans van Manens choreografie Kaïn en Abel (1961).

Zijn veelvuldige televisie-optreden bezorgde Jacobs de status van Bekende Nederlander. Jacobs werd een vast onderdeel van muzikale shows en presenteerde televisiequizzen als 'In tachtig vragen de wereld rond' en 'Babbelonië'. Het televisiewerk verlichtte zijn bestaan als jazzmuzikant. Toch bleef Jacobs optreden. Onder meer met zijn 'Gevleugelde Vrienden', de pianisten Louis van Dijk en mr. Pieter van Vollenhoven, ten bate van goede doelen. Nadat bij Jacobs vorig jaar kanker was geconstateerd, had zijn dokter hem aangeraden door te gaan met muziekmaken. Met zijn eigen trio, in dezelfde bezetting als in de jaren zeventig, stond hij geprogrammeerd op het North Sea Jazz Festival 1996. Waarmee hij zijn voornemen om met muziek door te gaan tot het einde heeft ingelost - zoals het een toegewijd muzikant betaamt. Van zijn artistieke bescheidenheid gaf Jacobs blijk in een van zijn laatste interviews, in april in Het Parool: “Ik speel gewoon wat ik mooi vind en ik doe dat zo goed als ik kan. Meer kan je van mij niet verwachten.”