Kuhn

In W&O van 27 juni heeft R. Gerritsen de vraag aan de orde gesteld in hoeverre Kuhn's paradigma-idee origineel was. In dit verband lijkt het mij aardig te signaleren dat 200 jaar geleden de Duitse fysicus Lichtenberg in één van zijn 'Sudelbücher' een opmerkelijke visie heeft geformuleerd die nauw aansluit bij de zienswijze van Kuhn.

Bij Thomas Kuhn lees ik (The structure of Scientific Revolutions, 1970, p.52): 'Discovery commences with the awareness of anomaly, i.e., with the recognition that nature has somehow violated the paradigm-induced expectations that govern normal science. It then continues with a more or less extended exploration of the area of anomaly. And it closes when the paradigm-theory has been adjusted so that the anomalous has become the expected.'

De vertaling van de betreffende notitie van Lichtenberg ontleen ik aan mijn essaybundel 'De Schok der Biologie' (SUN 1996, p.190): 'Hoe meer ervaringen en experimentele resultaten bij het bestuderen van de natuur worden verzameld, hoe meer de theorieën ondergraven worden. Evenwel, het is altijd goed ze niet onmiddellijk te laten vallen. Want elke theorie die tot op een bepaald moment bevredigend was kan op zijn minst genomen dienen om verschijnselen, tot op dat tijdstip bekend, met elkaar in verband te brengen en moet daarom niet geheel vervallen. Men dient resultaten die niet lijken te passen afzonderlijk op te tekenen totdat er voldoende van zijn om het de moeite waard te maken een geheel nieuw theoretisch bouwwerk op te trekken' (mijn cursivering).

    • A. van den Hooff