Herstelplan moet Lloyd's definitief redden van ondergang

LONDEN, 4 JULI. De komende acht weken is het erop of eronder voor Lloyd's of London, de grootste verzekeringsbeurs ter wereld. De individuele beleggers die van oudsher met hun hele vermogen garant staan voor verliezen, geven vóór 28 augustus hun goedkeuring aan het herstelplan dat Lloyd's heeft ontworpen, of de 308 jaar oude verzekeringsmarkt gaat roemloos ten onder.

Ruim 60.000 mensen zijn direct of indirect afhankelijk van Lloyd's.

Ron Sandler, sinds vorig jaar november president-directeur van Lloyd's, heeft de afgelopen weken kennelijk toch nog tijd gevonden om naar het Europees kampioenschap voetbal te kijken. Hij zegt dat de verzekeringsbeurs “in de verlenging zit en dat het nog maar de vraag is of ze de verlossende 'golden goal' kan maken”. De jaarvergadering op 15 juli moet een eerste indicatie geven van de stemming onder de 'Names', de individuele beleggers. Sandler - wenkbrauwen als rupsen, enorme oren onder een dikke zwarte haardos - spreekt over “de eerste, echte test”.

Juist op een moment dat de toekomst van Lloyd's er weldadig onbekommerd uitziet, dreigt het instituut door het verleden te worden ingehaald. Volgende week maakt de beurs bekend dat ze de jaren van mega-verliezen eindelijk achter zich heeft gelaten. In 1993 heeft Lloyd's een winst geboekt van ruim één miljard pond en de totale winst over de laatste drie jaar wordt geschat op drie miljard pond, bijna acht miljard gulden. Sandler zegt dat de markt nooit in haar historie zo rendabel is geweest.

Maar drie vette jaren wassen de acht miljard pond aan verliezen in de vijf magere jaren daarvoor nog niet weg. Ze doen ook het leed niet vergeten dat een meerderheid van de 'Names' werd berokkend: 22.000 van de ruim 34.000 kapitaalkrachtige particulieren moesten zich noodgedwongen terugtrekken uit de verzekeringsmarkt. Het degelijke imago van Lloyd's - goed vertrouwen en risicoloze winstgevendheid - blijft voorgoed besmeurd.

Met stormen in Europa, de orkaan Hugo in de Verenigde Staten, grootscheepse olievervuiling van de tanker Exxon Valdez in Alaska waren de late jaren tachtig voor de hele, wereldwijde verzekeringsmarkt een periode van rampspoed. Daar kwam nog bij dat oude polissen onverhoeds tot een stortvloed aan claims voor milieuschade leidden, waarvan de omvang in de jaren veertig en vijftig, toen deze werden afgesloten, onmogelijk te voorzien waren. Maar die klappen kwamen bij Lloyd's dubbelhard aan, omdat veel syndicaten de risico's niet adequaat hadden gespreid door ze te herverzekeren bij buitenstaanders. In plaats daarvan hadden ze de herverzekering aan elkaar gegund, waardoor de risico's niet waren verdund maar alleen geruild.

Beleggers, van wie velen nog maar kort tevoren waren gepaaid met sprookjes over gouden bergen en het Lloyd's-prestige, zagen zich geconfronteerd met een stroom van verliezen die ze onmogelijk konden verstouwen. Sommigen pleegden zelfmoord, anderen ging bankroet en velen raakten hun oudedagvoorziening kwijt. De meest weerbaren weigerden hun rekeningen nog langer te betalen. Ze sloten zich aan bij een van de vele actiegroepen die verzekeringsagenten, toezichthouders en accountants voor de rechter daagden. Sandler bevestigt desgevraagd het beeld dat uit die rechtszaken opdook. Bij het oplopen van de verliezen hebben “nalatigheid, incompetentie en fouten” een belangrijke rol gespeeld.

Om de liquiditeitspositie van de verzekeringsmarkt veilig te stellen die door wanbetaling van de 'Names' wordt ondergraven, en om het wijdvertakte web van juridische procedures te doorbreken, ondernam het dagelijks bestuur van Lloyd's tweeënhalf jaar geleden al een eerste poging om tot een regeling met de particuliere investeerders te komen. Dat gebeurde in de vorm van een dictaat. Er was maar 0,9 miljard pond beschikbaar om de gedupeerde beleggers tegemoet te komen. En 'Names' hadden geen enkele zekerheid dat ze in de toekomst van nieuwe claims gevrijwaard zouden blijven. Het was niet niet erg verrassend, vindt Sandler, dat dit concept-akkoord door een meerderheid van de beleggers werd getorpedeerd.

Maar Lloyd's heeft van dat solistische optreden geleerd, zegt Sandler. Sindsdien is er een voortdurende dialoog geweest met belangengroepen van beleggers. Bij de opstelling van de definitieve regeling waarover de investeerders zich de komende weken moeten uitspreken, zijn hun vertegenwoordigers steeds geconsulteerd. Zij hebben ook geadviseerd hoe de 3,1 miljard pond die Lloyd's voor het akkoord bij elkaar heeft geschraapt, over de verschillende groepen beleggers moet worden verdeeld.

Het herstelplan houdt in dat meer dan één op de drie investeerders geld terug krijgt. Maar de overige 22.000 staan nog altijd bij Lloyd's in het krijt, 4.900 voor meer dan honderdduizend pond. In elk geval hebben ze het voordeel dat ze eindelijk precies weten waar ze financieel aan toe zijn en dat ze voorgoed een streep onder het verleden kunnen zetten. In de huidige situatie kunnen ze nog tot in lengte van jaren door claims op oude polissen worden achtervolgd.

Sluitstuk van het 'Wederopbouw- en Vernieuwingsplan' is de oprichting van Equitas dat met een netto vermogen van 14,7 miljard pond meteen de grootste herverzekeringsmaatschappij ter wereld wordt. In Equitas zullen alle verplichtingen van Lloyd's van voor 1993 worden ondergebracht. Alleen al het opzetten van Equitas heeft 800 manjaren aan accountantswerk en 110 miljoen pond aan honoraria gevergd.

Volgens Sandler is de steun voor het herstelplan onder de beleggers sterk gestegen van 58 procent in november tot 79 procent in mei. Hij verwacht dat dit percentage intussen nog verder gestegen is. Maar zelfs als het herstelplan vóór 28 augustus door tachtig procent van de 'Names' wordt gedragen, is daarmee de ineenstorting van Lloyd's niet automatisch voorkomen.

Pagina 13: Procedures mogelijk

Volgens Sandler hangt dat af van de samenstelling van de groep tegenstemmers. Als twintig procent tegenstemmers allemaal tot belangengroepen behoren die nog procedures tegen leden van Lloyd's hebben lopen, is de reddingsoperatie zijn doel voorbijgeschoten en heeft de markt het rampzalige verleden nog altijd niet volledig afgeschud.

“Het herstelplan kan ook nog ontsporen”, zegt Sandler, door een reeks van juridische procedures waarmee de autoriteiten van meer dan dertig Amerikaanse staten hebben gedreigd. Die autoriteiten beschuldigen Lloyd's van illegale handel in waardepapieren binnen hun grenzen. Besprekingen tussen Lloyd's en Amerikaanse toezichthouders in de afgelopen maanden hebben niet tot overeenkomst geleid. Sandler: “In het uiterste geval zullen we Amerikaanse beleggers van deelneming in het herstelplan moeten uitsluiten. Daar zijn we toe bereid, maar het is niet wat we willen. We hopen juist op een mondiaal akkoord met de 'Names'.”

De bestuursraad van Lloyd's beslist vóór eind augustus of het herstelplan zijn beslag kan krijgen. Voor 31 augustus onderwerpt het Britse ministerie van handel en industrie de verzekeringsmarkt aan de jaarlijkse solvabiliteitstest. Als het herstelplan niet doorgaat, valt aan een ingrijpen door het ministerie niet meer te ontkomen, wat uiteindelijk zal leiden tot de ontmanteling van Lloyd's.

Maar Sandler heeft goede hoop dat het zover niet hoeft te komen. Hij erkent dat het herstelplan niet perfect is en dat de schade die de beleggers hebben geleden, niet ongedaan kan worden gemaakt. Maar het alternatief blijft oneindig veel slechter, meent Sandler, die zich in die mening gesteund weet door een commissie van onafhankelijke deskundigen. De ineenstorting van Lloyd's zal beleggers nog veel meer geld kosten. Daarbij zullen ze voor altijd de gijzelaars blijven van de oude polissen die 's werelds oudste verzekeringsmarkt hebben genekt.

    • Dick Wittenberg