Getijdenkrachten maken modelplanetoïde bij passage langwerpig

Planetoïden die zo dicht langs de aarde scheren dat ze met behulp van radartelescopen kunnen worden bestudeerd, blijken vaak een opvallend langgerekte vorm te hebben. Het meest extreme voorbeeld daarvan is Geographos, die met zijn lengte van 5,1 km en dikte van 1,85 km het meest langgerekte hemellichaam in ons zonnestelsel is.

Zijn vorm is moeilijk te verklaren wanneer men aanneemt dat het een brokstuk is dat ooit is afgeslagen van een grotere planetoïde. Twee Amerikanen hebben een geheel andere verklaring gepresenteerd: uitrekking als gevolg van sterke getijdenkrachten tijdens een vroegere passage langs de aarde of een andere planeet.

De meeste astronomen nemen aan dat planetoïden objecten zijn die uit één stuk (gesteente) bestaan. Sommige astronomen denken echter dat het verzamelingen van rotsblokken zijn die door de aantrekkingskracht bijeen worden gehouden. Johndale Solem en Jack Hills, van het Los Alamos National Laboratory in de Verenigde Staten, zijn met behulp van een computermodel nagegaan wat er gebeurt wanneer zo'n samengesteld object langs de aarde scheert. Een aanzienlijk deel van de planetoïden die momenteel de aardbaan kruisen heeft dit in het verleden gedaan.

Bij de computersimulaties gingen de onderzoekers uit van een cluster van 135 identieke, bolvormige objecten die alleen door hun onderlinge aantrekkingskracht bijeen worden gehouden. Deze model-planetoïde liet men met verschillende snelheden en op verschillende afstanden langs de aarde scheren. De samenstellende objecten werden dan door de sterke getijdenkrachten uiteen getrokken, waardoor de planetoïde wat langwerpig werd. Hij kon zo zelfs langwerpiger worden dan Geographos.

Hoe langzamer de planetoïde langs de aarde beweegt, des te sterker de vervorming. De onderzoekers denken dat een planetoïde - als hij tenminste is opgebouwd uit afzonderlijke brokstukken - bij passeersnelheden kleiner dan 15 km per seconde zelfs geheel uit elkaar kan worden getrokken. Dit zou kunnen verklaren waarom er zoveel kleine planetoïden worden ontdekt die met relatief geringe snelheden vlak langs de aarde bewegen. En misschien zou dit proces ook het verrassend grote aantal meervoudige inslagkraters op aarde kunnen verklaren.

    • George Beekman