Forse koersstijgingen Rusland na zege Jeltsin

AMSTERDAM, 4 JULI. De zege van de zittende Russische president Jeltsin op zijn communistische rivaal Zjoeganov bij de gisteren gehouden presidentsverkiezingen is op de Russische financiële markten ontvangen met een forse koersstijging van zowel aandelen als obligaties.

Ongerustheid over de gezondheid van zowel Jeltsin als de Russische staatsfinanciën hielden een koersexplosie tegen. Vooruitlopend op de zege waren obligaties en aandelen de laatste weken al fors omhoog gegaan.

De Russische financiële markten waren gisteren gesloten, maar de koers van de internationaal verhandelde Vnesheconom-dollarlening, die nog stamt uit het USSR-tijdperk, klom tot een koersrecord van 50,375 cent per dollar. Russische obligaties maakten sinds Jeltsins nipte zege in de eerste verkiezingsronde al koersstijgingen door van tot twintig procent.

Analisten voorspelden vanmorgen een verdere stijging wanneer de Russische schuldsanering met commerciële banken en crediteurenlanden, die goeddeels in de steigers staat, succesvol wordt afgerond. De schuldenmarkt wordt gesteund door de gestaag afgenomen inflatie in Rusland, tot 1,2 procent op maandbasis in juni. Dat is het laagste cijfer sinds de hervormingen begonnen. Op de achtergrond dreigt echter de verslechtering van de Russische staatsfinanciën, door een los uitgavenbeleid van de regering-Tsjernomyrdin in de laatste maanden, en tegenvallende belastinginkomsten. In mei en juni haalde de overheid slechts de helft op van de verwachte belastingopbrengst. Een verslechtering van de overheidsfinanciën kan de inflatie weer omhoog jagen en de schuldsanering op losse schroeven zetten.

De roebel, die dinsdag sloot op 5.140 roebel per dollar, trok vanmorgen eerst licht aan, maar viel daarna weer terug tot 5.143 roebel per dollar rond het middaguur. Over de reactie van de Russische aandelenmarkt bestond vandaag rond het middaguur nog geen duidelijkheid, omdat de indices voor Russische aandelen pas aan het einde van de handelsdag worden berekend. Een functionaris van de beurs sprak evenwel van een gemiddelde koersstijging van rond 10 procent. Op dinsdag ging de Moscow Times-index al omhoog met 5 procent tot 329,99 punten. De koersstijging vanmorgen was minder groot dan handelaren hadden gehoopt. Zij begonnen de dag met tot 20 procent hogere vraagprijzen, maar de belangstelling van Westerse beleggers viel tegen, met name vanwege de viering van onafhankelijkheidsdag op de voor Russische aandelen belangrijke Amerikaanse markt. De aandelenkoersen in Rusland zijn vanaf het begin van dit jaar tot afgelopen dinsdag al verdubbeld, en verdrievoudigd ten opzichte van twee jaar geleden. In dollars uitgedrukt is de stijging in 1996 even spectaculair, maar over twee jaar gerekend heeft de val van de roebel in 1994-1995 de totale koerswinst over de laatste twee jaar gedrukt tot nog geen kwart.

In Europa was het effect van Jeltsins zege vanmorgen gering. Alleen de Duitse mark sterkte iets aan ten opzichte van de dollar en de Zwitserse franc, de twee valuta's waar beleggers voor de zekerheid vanuit de mark hun toevlucht in hadden gezocht. De Duitse economie en het bankwezen zijn relatief sterk betrokken bij Rusland, en Duitsland is Ruslands grootste individuele handelspartner en landencrediteur.

De gunstige stemming op de Europese financiële markten, die over de gehele linie leidde tot hogere aandelen- en obligatiekoersen, was vooral het gevolg van het uitblijven van een gevreesde renteverhoging in de VS, waarover de Amerikaanse centrale banken gisteren een besluit namen.