'Sluit partij van Karadzic uit'

WASHINGTON/PALE, 3 JULI. De Amerikaanse regering wil de Servische Democratische Partij (SDS) van de Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic uitsluiten van de verkiezingen in september als zij Karadzic als leider handhaaft.

De SDS, toonaangevend in het door de Bosnische Serviërs beheerste deel van Bosnië, herkoos Karadzic vorige week als voorzitter. De partij wil ook dat hij zich kandidaat stelt voor het presidentschap van de Servische Republiek in Bosnië. Karadzic mag echter volgens het vredesakkoord van Dayton geen enkele openbare of gekozen functie hebben, omdat hij in staat van beschuldiging is gesteld wegens oorlogsmisdaden.

Nicholas Burns, de woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, zei gisteren dat de SDS niet aan de verkiezingen zal mogen deelnemen als ze Karadzic als voorzitter handhaaft. De Europese Veiligheidsorganisatie OVSE, aldus Burns, zal in dat geval de inschrijving van SDS-kandidaten weigeren. De OVSE organiseert de verkiezingen van september en houdt er toezicht op. “Als de partij [van Karadzic] erop uit is uit de macht te worden gezet en haar invloed te verliezen, moet ze Karadzic maar handhaven als voorzitter”, aldus Burns. “Als ze een rol wil spelen in de politiek van het land, hoeft ze zich maar van hem te ontdoen.”

De vice-presidente van de Servische Republiek in Bosnië, Biljana Plavsic, heeft gisteren in een eerste gesprek met 'vredescoördinator' Carl Bildt geweigerd Karadzic uit te leveren. Volgens haar verbiedt de wet in de Servische Republiek in Bosnië de uitlevering van staatsburgers voor berechting in een ander land. “Als je van de wet afwijkt krijg je chaos. Dat willen we niet”, zo zei Plavsic gisteren na een gesprek van anderhalf uur met Bildt.

Karadzic droeg vorige week zijn bevoegdheden als president over aan Plavsic, maar bleef formeel president. De internationale gemeenschap acht die overdracht van bevoegdheden onvoldoende en eist onverkort Karadzic' aftreden. De leider van de Bosnische Serviërs droeg al in mei een deel van zijn bevoegdheden aan Plavsic over: hij machtigde haar toen namens de Bosnische Serviërs met vertegenwoordigers van de internationale gemeenschap te onderhandelen. Omdat die vertegenwoordigers Plavsic echter als een spreekbuis van Karadzic beschouwden was het nog niet tot een gesprek tussen haar en Bildt gekomen. Gisteren ontmoetten de twee elkaar voor het eerst.

De Bosnische ambassadeur bij de Verenigde Naties, Muhamed Sacirbey, waarschuwde gisteren dat “wettige, vrije en democratische verkiezingen” onmogelijk zijn zolang “oorlogsmisdadigers als Karadzic nog vrij rondlopen”. Hij zei “een wanhopig beroep” op de internationale gemeenschap te willen doen om Karadzic aan te houden; dat is niet alleen om redenen van rechtvaardigheid noodzakelijk, maar moet ook verhinderen “dat het vredesproces hetzelfde lot ondergaat als het plan Vance-Owen en alle andere plannen”. (Reuter, AFP, AP)